Bạn Thuộc Nhóm Cha Mẹ Nào?

BẠN THUỘC NHÓM CHA MẸ NÀO?

Có phải chúng ta luôn ước ao: Con trai chúng ta khi lớn lên sẽ trở thành một chàng trai trưởng thành, tâm tính tốt, có đời sống thật mẫu mực, có tinh thần trách nhiệm và mạnh mẽ. Con gái chúng ta có tâm tình đằm thắm, hiền lành nhưng là một người nữ khôn ngoan, sáng tạo và siêng năng…
Có thể chúng ta chưa từng nghĩ rằng: chính cách sống của chúng ta, những người cha, người mẹ và cách chúng ta quan tâm dạy dỗ con cái sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tính cách của chúng.
Bạn thuộc kiểu cha mẹ nào? Có bao giờ bạn tự hỏi mình không? Chúng ta cùng đọc và xem thử mình thuộc kiểu ba mẹ nào nhé!
Có 4 nhóm cha mẹ phổ biến sau đây:

nuoi-day-con-cai-hanh-phuc

1. CHA MẸ TỰ DO

Cha mẹ tự do: ( cực kỳ yêu thương con, ủng hộ con nhưng không kiểm soát con) Không bao giờ kiểm soat hành động của con, để trẻ tự do muốn làm gì mình thích cũng được, đáp ứng tất cả những yêu câu của con vì quá yêu con mà không bao giờ hoặc ít khi hướng dẫn, dạy dỗ cho con biết cái nào đúng, cái nào sai. Luôn bênh vực con mặc dù con làm điều sai trái. Rất yêu thương con, chiều con, tôn trọng mọi quyết định của con cách vô điều kiện, quan tâm chăm sóc con rất đặc biệt. Đứa trẻ cảm thấy rất được yêu thương và có quyền đòi hỏi ba mẹ làm mọi thứ cho mình dù biết rằng đó là sai. HẬU QUẢ: KHI LỚN LÊN SẼ THÀNH NGƯỜI TỰ DO, KHÔNG CÓ KẾ HOẠCH , VÔ KỶ LUẬT. LUÔN MUỐN NGƯỜI KHÁC TÔN TRỌNG MÌNH.

song-ich-ky

2. CHA MẸ CẨU THẢ

Cha mẹ cẩu thả: ( Không quan tâm , không ủng hộ, cũng không thật sự yêu thương con) Ba mẹ rất bận rộn và thường không quan tâm con, con muốn làm gì thì làm. Để con tự giải quyết và tự chịu trách nhiệm về tất cả những gì trẻ làm mà chưa từng hỏi han. Không bao giờ lắng nghe con, chưa từng chú ý đến nhu cầu của con, không khích lệ con cũng không bao giờ bày tỏ tình cảm với con. HẬU QUẢ: KHI TRẺ LỚN LÊN SẼ THÀNH MỘT NGƯỜI SỐNG ÍCH KỶ, KHÔNG QUAN TÂM ĐẾN NGƯỜI KHÁC.

cha-me-doc-tai

 

3.CHA MẸ ĐỘC TÀI

Cha mẹ độc tài: (không thật sự yêu thương con, kiểm soát tất cả mọi hoạt động của con, sống kỷ luật cao) Luôn muốn con vâng lời tất cả mọi yêu cầu mà không cần phải hiểu lý do tại sao phải làm vậy. Trẻ sống trong sự căng thẳng vì sợ mình sẽ làm sai điều gì sẽ bị ba mẹ phạt. Nghiêm khắc với con. Không cần tìm hiểu nhu cầu và cảm xúc của con, không lắng nghe con để biết con nghĩ gì. Trong nhà đưa ra rất nhiều những nguyên tắc bắt con phải làm theo mà không thảo luận với con và giải thích cho con hiểu. HẬU QUẢ: KHI LỚN LÊN SẼ TRỞ THÀNH MỘT NGƯỜI NỔI LOẠN, CHỐNG ĐỐI VỚI NHỮNG NGUYÊN TẮC VÀ THÍCH TRANH CÃI ĐỂ GIÀNH PHẦN THẮNG VỀ MÌNH KHÔNG CẦN BIẾT ĐÚNG SAI.

cha-me-day-con

 

4.BA MẸ ĐẦY YÊU THƯƠNG VÀ CÓ THẨM QUYỀN TRÊN CON

Cha mẹ đầy yêu thương và có thẩm quyền trên con: ( yêu thương con và cũng kiểm soát con) Tất cả mọi cách cư xử của con đều có sự dạy dỗ và theo sát của ba mẹ. Kịp thời nhận ra ngay những điều con làm sai để giải thích cho con hiểu và sửa sai. Nghiêm khắc với những cách cư xử sai của con. Khi muốn con vâng lời điều gì ba mẹ đều giải thích cho con hiểu tại sao con cần phải vâng lời. Luôn đứng bên cạnh con cái để uốn nắn con mỗi ngày theo điều đúng. Rất yêu thương con, lắng nghe nhu cầu của con, quan tâm đến những gì con cảm nhận và suy nghĩ. Luôn nghĩ cách giúp con phát triển tốt nhất khả năng của con. Có thời gian vui đùa và cùng con giải quyết những khó khăn con gặp phải. Đứa trẻ cảm thấy tin tưởng ba mẹ và chia sẻ tất cả nhu cầu. KẾT QUẢ: KHI LỚN LÊN TRẺ THÀNH MỘT NGƯỜI TỰ TIN VÀ ĐẦY TRÁCH NHIỆM., SỐNG HÒA ĐỒNG VỚI MỌI NGƯỜI, YÊU THƯƠNG VÀ CHIA SẺ VỚI NGƯỜI KHÁC.

cha-me-yeu-thuong-con

Ước ao chúng ta sẽ cùng nhau chia sẻ và học hỏi để trở thành những cha mẹ khôn ngoan ở phía sau những đứa con thành đạt và hạnh phúc.

DISCIPLINE THEM, LOVE THEM – Betty N. CHASE

Nguồn INTERNATIONAL GRADUATE SCHOOL OF LEADERSHIP- MANILA PHILIPPPINES

Tôi Làm Gì Để Con Được Hạnh Phúc?

Tôi Làm Gì Để Con Được Hạnh Phúc?

 

Mỗi người làm cha, làm mẹ đều mong muốn con mình trở thành người hạnh phúc và thành công. Hàng ngày các cha mẹ thường lên Google và Facebook để tìm kiếm những lời khuyên về vấn đề này. Nuôi dạy con cái thật sự là một sứ mệnh lớn và khó khăn trong hoàn cảnh xã hội hiện nay, công việc bận rộn, bọn trẻ tự do hơn, chúng bị hấp dẫn bởi quá nhiều trò tiêu khiển trên truyền hình và các thiết bị thông minh. Những lời khuyên về cách nuôi dạy con cái trên mạng và bạn bè thì rất nhiều nhưng nên lắng nghe ai và lời khuyên nào là đáng tin cậy khiến không ít cha mẹ bối rối.

Sau đây là 7 vấn đề tôi đã đúc kết từ việc nghiên cứu nhiều tài liệu kết hợp với những kinh nghiệm nuôi dạy 4 con của mình để các cha mẹ cùng tham khảo.

  1. Trở Thành Người Cha, Người Mẹ Hạnh Phúc.

Thực tế cha mẹ chính là tấm gương của con cái, không chỉ là tấm gương về cách sống mà còn cả thái độ và tâm trạng vui buồn.  Cha mẹ vui vẻ con cái vui vẻ, cha mẹ buồn rầu các con buồn rầu. Kết quả nghiên cứu tâm lý rất nhiều gia đình và kết luận rằng cha mẹ hạnh phúc có nhiều khả năng con của họ cũng hạnh phúc. Niềm vui hay nỗi buồn đều có tính làn truyền. Bạn đang làn truyền điều gì đến cho các con của mình hàng ngày?

gia đình hạnh phúc

 

Một trong những nghiên cứu có kết quả bất ngờ nhất về tầm lý gia đình là:

Khi trẻ em được hỏi: Nếu con có một điều ước về gia đình của mình thì con sẽ ước điều gì?

Câu trả lời của của chúng không phải là cha mẹ của họ sẽ dành nhiều thời gian hơn với họ, không phải là cha mẹ của chúng sẽ ít cằn nhằn hơn, hoặc cha mẹ nên cho chúng được tự do thoải mái hơn mà mong muốn của chúng là “mong muốn cha mẹ bớt cẳng thẳng và mệt mỏi .”

Sự mệt mỏi và buồn chán của cha mẹ ngày nay trở thành một nỗi ám ảnh có ảnh hưởng trực tiếp đến con cái. Hãy quyết định ảnh hưởng niềm vui với con cái của chúng ta ngay từ hôm nay, hãy quyết định vui trong mọi hoàn cảnh, một niềm vui thật sự nó đến từ bên trong và không hề bị ảnh hưởng bởi ngoại cảnh. Gửi các cha mẹ 10 điều chúng tôi đã làm để truyền cảm hứng cho con.

1. Vui thích với những điều nhỏ bé và đơn giản
2. Sống 100% trong hiện tại, chuyện ngày hôm qua đã qua mà ngay mai thì chưa đến nên tập trung toan bộ vào ngày hôm nay.
3. Hiểu rằng trên đời không có ai hoàn hảo
4. Nghe nhạc, chơi nhạc và đọc sách mỗi ngày
5. Yêu bản thân, ăn, uống, ngủ nghỉ, tập luyện đầy đủ.
6. Luôn mìm cười và suy nghĩ tích cực & chủ động đem đến niềm vui cho mọi người.
7. Có niềm tin và hi vọng về những điều tốt đẹp
8. Sẵn sàng học từ thất bại và làm lại, không cố hoàn hảo nhưng cố gắng để ngày hôm nay tốt hơn hôm qua.
9. Làm việc với đam mê vượt trên cả mong đợi của mình
10. Luôn biết ơn & yêu thương mọi người…

  1. Tận Dụng Thời Gian Để Ăn Mừng Những Sự Kiện Và Kỉ Niệm

Một gia đình hạnh phúc là một gia đình biết tận dụng mọi cơ hội để có thể ăn mừng những sự kiện cả lớn cả nhỏ. Sự kiên liên hoan và ăn mừng luôn đem đến không khi vui vẻ và hạnh phúc. Bạn biết điều đó nhưng bạn thường bỏ qua? Bạn nghĩ rằng mình phải làm việc tốt, được tăng lương, thăng chức & làm những việc lớn mới đáng để ăn mừng???

Trong đời chúng ta có mấy dịp như vậy?

vui vẻ

 

Nếu bạn thật sự muốn con cái mình vui vẻ hạnh phúc thì bạn có thể tận dụng những dịp nhỏ như những ngày cuối tuần, sinh nhật thành viên gia đình, ngày đầu tiên của năm học, ngày con thi tốt, các ngày lễ trong năm…ngoài ra bạn còn có thể tìm kiếm ra rất nhiều lý do khác để ăn mừng nếu muốn.

day con tu tin

Những hoạt động đơn giản để ăn mừng như đi chơi ngoài công viên, ăn kem, mua những món quà nhỏ cũng rất hiệu quả trong việc tạo ra niềm vui lớn cho gia đình và con cái.

homeschool som

Hãy tận dụng những gì có thể để ăn mừng và vui vẻ với các con yêu của bạn. | Bạn có muốn trở thành một chuyên gia về vấn đề này?

  1. Xây Dựng Mối Quan Hệ Vợ Chồng Tốt Đẹp

Hãy coi trọng và xây dựng mối quan hệ vợ chồng của bạn, rất nhiều người mắc sai lầm trong vấn đề này. Họ quá tập trung vào con cái. Rất nhiều bậc cha mẹ sẵn sàng hy sinh cuộc sống hôn nhân của mình để lo cho các con và nghĩ rằng đó là một quyết định đúng đắn.

Rất nhiều lý do được đưa ra để thờ ơ và thiếu quan tâm kéo dài như: Mệt mỏi, bận rộn, khó khăn tài chính, thai nghén, chăm con…Nhưng điều đó không có nghĩa rằng bạn không thể thể nói những lời yêu thương, động viên, âu yếm …Thực tế món quà lớn nhất và tốt nhất mà bạn có thể cho con của mình đó là bạn có một cuộc hôn nhân hạnh phúc và trọn vẹn.

hanh phuc

Tôi không phải là một chuyên gia tâm lý hay một nhà tư vấn về hôn nhân nhưng sau đây là vài gợi ý từ kinh nghiệm của tôi:

  • Ôm nhau ít nhất hai lần một ngày
  • Chào nhau vui vẻ
  • Khen nhau thường xuyên hơn
  • Nhắc lại những kỷ niệm đẹp
  • Cầm tay nhau

hôn nhân hạnh phúc

  • Dành thời gian 15 – 20 phút nói chuyện mỗi ngày
  • Nói ‘Anh yêu em’ mỗi ngày…gọi nhau bằng cụm từ đáng yêu | Nghe có vẻ hơi kỳ nhưng chỉ đối với người lạ, còn đối với người hàng ngày được nghe thì rất bình thường.
  • Cầu nguyện cùng nhau
  • Đi dạo, đi mua đồ cùng nhau
  • Lánh đi chỗ khác một chút khi biết cô ấy đang “Nóng giận”
  • Uống trà hoặc cà phê với nhau
  • Đi du lịch riêng …

“Nghe có vẻ khó nhưng những việc này bạn biết là quá đơn giản để làm, vấn đề là bạn có muốn và có quyết định làm hay không mà thôi.”

Nếu là một người cha hoặc mẹ đơn thân thì càng cần thể hiện giá trị của bản thân và niềm hạnh phúc, yêu đời để chiến thắng suy nghĩ tiêu cực để chúng thấy rằng cuộc sống luôn có khó khăn, áp lực cần đối diện nhưng đừng bao giờ đánh mất niềm vui dù trong hoàn cảnh nào!

  1. Ăn Chung Với Nhau Mỗi Ngày

Trẻ em có bữa ăn thường xuyên với gia đình trở nên hạnh phúc và tự tin hơn. Nếu bạn tận dụng cơ hội này để dạy chúng biết quan tâm đến các thành viên, giao tiếp với các thành viên trong gia đình thông qua việc chuẩn bị bữa ăn, giúp cha mẹ nấu nướng, dọn dẹp… | Gợi ý của tôi là đừng quá chiều con – Hãy để chúng có trách nhiệm và có cơ hội học những kỹ năng về bếp núc |

 

nấu ăn

Tự cuốn chả nem và làm món chúng thích

lam viec nha

Rửa bát, đĩa mỗi ngày

Hãy tận dụng thời gian tuyệt vời này để giúp trẻ phát triển kĩ năng giao tiếp, sáng tạo, vui vẻ và hạnh phúc. Kinh nghiệm thực tế của mình: bọn trẻ rất thích trang trí món ăn, rất thích được tham gia vào việc chuẩn bị món ăn và chúng thích ăn những thứ mà chúng tự tay làm.  ( Có thể đây là một ý tưởng giúp con bạn hết biếng ăn… những đứa khỏe mạnh thường vui vẻ hạnh phúc hơn đưa gầy yếu biếng ăn )

  1. Lắng Nghe Khi Con Bạn Muốn Nói Chuyện.

Chủ động tạo ra những cuộc trò chuyện chất lượng với con cái nếu bạn muốn chúng được hạnh phúc và thành công. Trẻ muốn cảm nhận được rằng bạn thật sự quan tâm đến chúng, bất cứ khi nào chúng muốn nói chuyện với bạn hãy lắng nghe, lắng nghe 100% điều này có nghĩa là bạn, rời mắt khỏi ti vi, tắt nhạc và bỏ điện thoại thông minh của bạn xuống… mắt nhìn vào mắt chúng.

lang-nghe

Rất nhiều cha mẹ ngày nay dù đi làm hay ở nhà họ chỉ dành một nửa cho các mối quan hệ gia đình có nghĩa là họ vừa làm điều này vừa làm điều kia. Vừa nói chuyện với vợ chồng vừa nhìn vào màn hình Smartphone hoặc chương trình tuyền hình yêu thích.

Nếu bạn muốn con hạnh phúc hãy tập trung vào chúng. “Tắt hoặc ném smartphone của bạn ra chỗ khác nhé!!!”

Đã bao lâu rồi bạn không có buổi trò chuyện chất lượng với con? Buổi trò chuyện chất lượng chỉ có khi mối quan hệ và bạn với con cái chất lượng.

  1. Dạy Con Cách Quản Lý Cảm Xúc:

Phao Lô một nhà truyền giáo vĩ đại của người Do Thái sống cùng thời với Chúa Giê-Xu đã viết trong sách I-Tê-sa-no-li-ca đoạn 5 câu 16Hãy vui mừng mãi mãi” vui mừng là một mệnh lệnh. Còn Stephen Covey tác giả quyển sách nổi tiếng ” 7 Thói Quen Để Thành Đạt & Thói Quen Thứ 8″ Ông khám phá ra rằng giữa sự kích thích và phản ứng có một khoảng cách đó chính là sự lựa chọn.

nuoi day con cai

Trong khoảng cách đó luôn có sự tự do và sức mạnh để chúng ta lựa chọn phản ứng của mình. Chính những lựa chọn này tạo nên sự thành đạt, hạnh phúc hay thất bại và buồn bã.  ( Trích Thói quen thứ 8 – Stephen Covey  )

Có thể hiểu như sau nếu ai đó nói bạn một điều không đúng, thông thường bạn phản ứng ngay lập tức là tức giận và cãi lại. ===> Nhưng theo Stephen Covey thì sau khi bạn nghe những điều không đúng về mình bạn có quyền lựa chọn cách phản ứng tức giận, cãi lại hay không.

Nghiên cứu tâm lý và thực tế cũng cho thấy rằng con người có thể điều chỉnh cảm xúc. Bạn có quyền quyết định tâm trạng vui buồn hay thất vọng.  Chúng ta có thể dạy trẻ tập trung hơn, phản ứng chậm hơn trước những vấn đề tiêu cực. Để giúp con bạn quản lý cảm xúc, bạn nên: Giải thích cho con rằng cảm xúc có thể điều chỉnh được. Hãy cảm thông cho con và nhắc con quản lý cảm xúc của mình.

hanh phuc vui ve

Giúp con vui vẻ, lạc quan trong mọi hoàn cảnh tôi

vui ve

Lên kế hoạch cho những chuyên đi xa để các con cùng nhau chuẩn bị đồ cá nhân, đồng thời phát hiện thái độ của các con trong những môi trường khác biệt.

gia dinh homeschool

 

Thường xuyên khích lệ và thừa nhận sự tiến bộ của con về những kết quả liên quan đến quản lý cảm xúc. Hãy đưa bài tập quan trọng này vào việc nuôi dạy con cái của bạn mỗi ngày, nó rất quan trọng. Bọn trẻ cần được trang bị điều này, chúng cần có sự chủ động và biết điều khiển cảm xúc để sống vui vẻ và lạc quan giữa một thế giời đầy sự “Kích Thích”

  1. Giúp Con Xây Dựng Các Mối Quan Hệ Tốt

Mối quan hệ lành mạnh là rất quan trọng cho sự phát triển tâm lý của trẻ. Là cha mẹ chúng ta  phải quan tâm đặc biệt  về vấn đề này, chủ động tạo môi trường tốt cho con, giúp con xây dựng mối quan hệ bạn bè tốt đẹp.

bạn bè

Song song với việc tạo môi trường sinh hoạt, học tập và vui chơi cho con thì chúng ta cũng dạy chúng cách giải quyết các xung đột.

nuoi day con cai

Chúc bạn và gia đình thành công, hạnh phúc.

 

@ Bùi Hồng Điệp

Buihongdiep.com

info@buihongdiep.com

 

Giáo Dục Sớm Hay Cho Con Đi Học Sớm

Chúng Ta Có Đang Làm Mất Thời Gian Chơi Tự Do Của Trẻ?

Bạn đã bao giờ cân nhắc khả năng sẽ cho con đi học mầm non muộn một năm chưa? Một nghiên cứu mới đây của trường Đại học Stanford chỉ ra rằng cho trẻ đi học mầm non bắt đầu từ lúc 6 tuổi thay vì 5 tuổi như thường lệ rất có thể lại là lựa chọn tốt nhất.

vui choi tu do

 

 

Nghiên cứu tập trung vào nhóm các trẻ em người Đan Mạch đã từng đi học mầm non muộn một năm. Theo giáo sư Thomas Dee, thuộc ngành đào tạo sau đại học, trường Đại học Standford và là một trong những người chủ trì nhóm nghiên cứu, họ “phát hiện nếu trẻ đi học muộn một năm, thì khi lên 11 tuổi, sự hiếu động và khả năng mất tập trung sẽ giảm đi 73%”.

chơi tự do

 

Hans Henrik Sievertsen công tác tại Trung tâm Nghiên cứu Xã hội Quốc gia Đan Mạch, là người cộng tác với Thomas Dee trong cuộc nghiên cứu này, cho hay việc đưa trẻ đến trường muộn một năm tạo ra những tác động vững chắc và lâu dài. Khác với dự đoán ban đầu của nhóm nghiên cứu, kết quả đánh giá cho thấy việc cho trẻ đi học muộn một năm làm triệt tiêu gần như toàn bộ khả năng quá hiếu động và thiếu tập trung chứ không hề làm gia tăng mức độ hiếu động và mất tập trung của trẻ khi đứa trẻ lên 11 tuổi. Thêm vào đó, một đứa trẻ ít hiếu động và có khả năng tập trung hơn lại đạt được kết quả học tập tốt hơn.

hiếu động

Ở Đan Mạch, trẻ bắt đầu vào học lớp một khi lên 6 tuổi. Nhiều nước như Phần Lan và Đức cũng đã tăng độ tuổi đến trường của trẻ mầm non. Không có kết quả nghiên cứu nào cho thấy trẻ đi học muộn một năm gặp phải những khó khăn trong cuộc sống về sau. Trên thực tế, học sinh 15 tuổi ở Phần Lan lại đạt được các kết quả cao trong các kỳ thi quốc tế khi bắt đầu đi học muộn hơn độ tuổi thông thường.

trẻ em và trò chơi

Trẻ em ở Mỹ trước đây thường bắt đầu đến trường mầm non khi lên 5 tuổi. Tuy nhiên, hiện nay đã có khoảng 20% trẻ em khi lên 6 tuổi mới bắt đầu bước vào học mầm non. Bên cạnh lý do độ tuổi thực chất của trẻ bắt đầu đến trường tính theo ngày tháng đang có xu hướng giảm đi, một lý do nữa khiến các cha mẹ muốn cho con mình lui lại một năm là để cố gắng thúc đẩy sự phát triển của trẻ. Nghiên cứu cho thấy rằng hầu hết những bậc cha mẹ muốn cho con đi học muộn một năm là những người có con trai và thuộc diện khá giả.

vận động cho trẻ

Các nghiên cứu chưa phát hiện bằng chứng nào cho thấy việc trẻ bắt đầu học mầm non muộn sẽ nâng cao kết quả điểm số thi sau này. Thay vào đó, các nhà nghiên cứu tập trung vào các tác động đối với sức khỏe tâm thần dựa trên nguồn dữ liệu sàng lọc từ Trung Tâm Lưu Trữ Dữ Liệu Sinh Đẻ Quốc Gia Đan Mạch (Danish National Birth Cohort – DNBC)), nơi lưu trữ một khối lượng khổng lồ các dữ liệu của trẻ trong độ tuổi từ 7-11.

homeschool

 

Có lẽ điều thú vị nhất trong nghiên cứu này chính là mối liên hệ giữa sự phát triển của trẻ với khoảng thời gian trẻ được chơi tự do. Nghiên cứu nhấn mạnh: “Những trẻ em bắt đầu đi học vỡ lòng muộn hơn các bạn cùng trang lứa có thêm khoảng thời gian (đáng lẽ cần phải có) để tận hưởng một môi trường vui chơi có tác dụng thúc đẩy sự phát triển”. Nghiên cứu về sự phát triển tâm lý chỉ ra rằng loại hình vui chơi này hỗ trợ trẻ tự điều chỉnh các vấn đề về cảm xúc và trí tuệ”.

vui chơi

Người lớn chúng ta ngày nay có thể nhớ lại những ngày tháng của thời thơ ấu được chìm ngập trong những trò chơi đầy trí tưởng tượng, là điều được xem là xa xỉ đối với trẻ ở độ tuổi đến trường (5-6 tuổi) ngày nay.

Nguồn: http://thoughtfulwomen.org

Dạy Con Sống Có Trách Nhiệm Trong Gia Đình

Dạy Con Sống Có Trách Nhiệm Trong Gia Đình

Sau khi viết bài “Dạy Con Giá Trị Của Lao Động Và Tiền Bạc“, tôi đã nhận được rất nhiều phản hồi của cha mẹ tâm huyết với giáo dục. Tôi xin trích lại một vài comment và những ý kiến thảo luận sôi nổi về chủ đề này.

trach nhiem gia đinh
Thảo luận về trách nhiệm của con cái trong gia đình
trách nhiệm lao động
Dạy con trách nhiệm gia đình

Dạy con giá trị lao động

DẠY CON CÓ TRÁCH NHIỆM LÀM VIỆC CHUNG CỦA GIA ĐÌNH

Các bé nhà mình đều yêu thích nấu ăn và trồng cây. Sau giờ học, các con thường được giải trí bằng việc nấu ăn cùng nhau hoặc ra ban công để tưới cây, hôm nào các con cũng hồi hộp chờ đợi xem hạt đã nảy mầm chưa và rất thích thú mỗi khi thấy một cái cây vươn lên khỏi mặt đất.

Day con viec nha
Dạy con tham gia công việc nấu ăn hàng ngày

Ngoài những lúc nấu ăn cùng mẹ, mình cho con tham gia các hoạt động với đầu bếp để học cách trang trí đồ ăn thật ngộ nghĩnh, tạo hứng thú cho con tham gia vào việc bếp núc và có ý thức hợp tác với partners trong công việc.

Hoc nau an
Tạo hứng thú cho con làm việc nhà, hứng thú với các đồ ăn

DẠY CON CÓ TRÁCH NHIỆM VỚI ĐỘI NHÓM CỦA MÌNH

Còn chuyện lao động thì có rất nhiều hoạt động hay, một trong số những hoạt động đó là mình cho con tham gia học khâu vá cùng với các bạn để tăng cường partnership với các bạn cùng tổ, tự khâu đồ cho tổ mình nên con rất vui và còn muốn khâu cho mọi người nữa. Như vậy con sẽ phục vụ trong niềm vui thay vì nghĩ rằng”tôi đang phải hoàn thành trách nhiệm đây”. Động cơ mà con làm việc là biết ơn cha mẹ, yêu quý mọi người vì mình đã nhận được rất nhiều tình yêu từ cha mẹ và những người xung quanh.

Hoạt động khâu vá cho trẻ
Dạy con khâu vá vừa giúp con khéo tay vừa tạo hứng thú làm việc. Con đang khâu bao cho đội của mình để thi nhảy bao với các đội bạn.

DẠY CON CÓ TRÁCH NHIỆM VỚI CÔNG VIỆC CỦA MÌNH

Song song với việc lao động trong gia đình, mình thường khuyến khích con ra ngoài trời ngắm nhìn thiên nhiên và cuộc sống để tự sáng tác truyện hoặc vẽ vời tự do để làm giàu vốn ngôn ngữ và trí tượng tượng – giúp con sáng tạo hơn mặc dù ý thức làm việc cần rất nghiêm túc.

làm việc nghiêm túc
Con rất say mê sáng tạo và mong muốn cống hiến thông qua tác phẩm của mình

Học tập và sáng tác cũng là lao động nghiêm túc không kém làm việc nhà, miễn là con cảm thấy nó có ích cho mình và mọi người. Càng giúp đỡ được nhiều người thì con càng cảm thấy hạnh phúc.

Sáng tác là lao động nghiêm túc
Các hoạt động ngoài trời giúp con hứng thú hơn với việc lao động và học tập.

Học tập không nhất thiết cứ phải ngồi nghe giảng rồi ghi chép hay là phải học thuộc một nội dung nào đó mà có thể là giờ chơi tự do rất tự nhiên. Một việc rất bình thường nhưng lại nuôi dưỡng trí tưởng tượng và phát triển ngôn ngữ của trẻ thơ: Mỗi ngày hai bạn 4 tuổi và 6 tuổi nhà mình đều có giờ chơi tự do và tự tổ chức trò chơi, các con tự hóa thân vào những nhân vật trong truyện mà các con đã được thẩm thấu lúc nào đó! Những đồ chơi tối giản như chăn, gối và những mảnh ghép được các con biến hóa liên tục thành nhà hàng hoặc ngôi nhà để diễn lại khung cảnh các con đã trải nghiệm.

DẠY CON CÓ TRÁCH NHIỆM VỚI LỖI LẦM CỦA MÌNH VÀ QUYẾT ĐỊNH THAY ĐỔI

Có lần con đã làm một điều không đúng với gia đình mình và con tự viết cam kết sau khi nhận ra lỗi lầm:

Y thuc trach nhiem
Con tự ý thức về trách nhiệm của mình, động viên con tự viết ra và cam kết làm theo

Khi con có ý thức tự chịu trách nhiệm thì mọi việc của con  sẽ không cần mẹ giục mà con luôn chủ động hoàn thành công việc. Hãy bắt đầu từ việc tự thức dậy buổi sáng, tự sửa soạn quần áo, sách vở… sau đó đến khi trẻ bước vào tiểu học, trẻ có thể tự mình làm mọi việc mà bản thân nên làm và phải làm. Công việc của cha mẹ không phải là chỉ thị trẻ làm những công việc của mình bằng câu ra lệnh “con hãy tự mình làm đi”, mà chính là tạo một môi trường làm sao để trẻ trở nên thích tự mình làm nó. Muốn như thế thì bước đầu tiên là khi trẻ bắt đầu có những biểu hiện muốn tự mình làm cái này cái kia, cha mẹ đừng ngăn cản trẻ.

@Phạm Thiên Hương

Tham gia Group Homeschooling in Vietnam để trao đổi với cộng đồng cha mẹ muốn dạy con tự lập.

 

Homeschool Từ Sớm – Giáo Dục Sớm Trong Gia Đình 

Quan điểm của Keziah Hương về homeschool từ sớm

(giáo dục sớm trong gia đình)

Nói đến homeschool, nhiều người nghĩ rằng đó là hình thức cha mẹ tự dạy kiến thức cho con trong giai đoạn phổ thông. Hiện nay có rất nhiều trường phái giáo dục sớm trong trường học. Mình nghĩ trách nhiệm giáo dục sớm thuộc về các gia đình trước tiên và mình gọi đó là homeschool từ sớm. Kể từ hôm có phóng viên báo Vietnamnet đến hỏi mình cung cấp một vài thông tin cá nhân trong việc homeschool từ sớm cho hai bé nhà mình, mình thấy có rất nhiều ý kiến trái chiều về việc homeschooling ở Việt Nam. Đây có thể coi là một chủ đề đang được quan tâm của nhiều cha mẹ và họ đang tranh cãi nảy lửa về việc có nên cho con homeschooling hoàn toàn không?

Yeu-thuong-chia-se

 

Theo mình thì homeschooling nên hiểu như việc cha mẹ tự dạy con ở nhà, có nên theo hoàn toàn hay theo một phần vẫn nên gọi là homeschool cho con và điều đó còn phụ thuộc vào điều kiện của từng gia đình và sự đáp ứng của chính con cái họ. Chương trình homeschool  Abeka của Mỹ  mà mình áp dụng được thiết kế cho các con từ 4 tuổi (K4).  Ngoài ra có những chương trình khác còn thiết kế cho các bé từ 2 tuổi nhưng mình thấy ở tuổi dưới 6 nên cho các con chơi nhiều nên mình chỉ áp dụng một phần thôi. Cháu thứ hai nhà mình homeschool hoàn toàn từ 4 tuổi sau khi rời trường mầm non  ở quê (con học 1 năm ở trường công theo hộ khẩu – đó là lúc con 3 tuổi ) cho đến khi vào học lớp 1 thì mình chỉ cho con theo một phần chương trình của  Abeka còn lại vẫn cho con đến trường giao lưu với thầy cô và bạn bè. Cháu thứ ba cũng homeschool từ 4 tuổi và có các bạn đến nhà học với con thường xuyên.

Nghe-tieng-Anh

 

Đây là phương pháp homeschool từ sớm mà mình áp dụng cho các con thay vì gửi con đến các trường mầm non giáo dục sớm. Mình nghĩ giai đoạn 0-6 tuổi là lúc các con học bằng trực quan: quan sát và bắt chước là chính nên cần người làm gương thì cha mẹ là lí tưởng nhất rồi. Nếu có thể tạo cho con nhóm bạn vui chơi và giao lưu, hoạt động cộng đồng thường xuyên thì cha mẹ có điều kiện homeschool từ sớm cho con là tốt nhât.  Các bé nhà mình lúc trước 6 tuổi được chơi tự do rất nhiều, thậm chí đồ chơi toàn do các con tự chế từ những thứ nhặt trong cuộc sống và thiên nhiên. Mình mua đồ chơi (mà các cửa hàng thường gọi là đồ chơi trí tuệ hay giáo cụ) con chỉ chơi một tí rồi chán ngay nhưng những thứ đồng nát thì con lại rất thích tự mình loay hoay tạo thành đồ chơi mới. Mình để ý thấy con học tốt nhất khi được chơi tự do và khám phá thế giới theo cách của mình.

Homeschool-tu-som

 

Mình tận dụng tất cả những gì tự nhiên nhất trong cuộc sống hằng ngày để tương tác với các con. Nghịch nước ngoài bãi biển thoải mái luôn, các con cứ ra biển là mày mò ốc sò và xây lâu đài bằng cát, sỏi…Gần biển Trà Cổ quê mình có một bãi cỏ rất nhiều châu chấu, con tự bắt, quan sát và thả ra.

homeschool ở Việt Nam

Bãi Biển Trà Cổ – Móng Cái, Quảng Ninh 

Bai-bien-Tra-Co

Ngoài ra các con tham gia vặt rau, nấu ăn, phơi quần áo – gấp quần áo và dọn dẹp nhà cửa. Nói chung, việc nhà là bài học của các con hàng ngày. Còn đây là vườn rau nhà bà ngoại, các con thường xuyên đến giúp bà chăm sóc và thu hoạch rau mang về nhà ăn.

Cham-soc-cay

Khi con gần gũi thiên nhiên, con sẽ đặt rất nhiều câu hỏi về thế giới và cuộc sống. Bởi vì tò mò ham hiểu biết,  con sẽ suy nghĩ đưa ra giả thiết và muốn kiểm chứng giả thiết cho nên cha mẹ nên đặt ra các câu hỏi là cách để giúp trẻ phát triển óc quan sát, sự tò mò, ham hiểu biết và là tiền đề cho sự phát triển trí tuệ về sau. Sau khi đã làm chủ kỹ năng đặt câu hỏi, trẻ sẽ tiếp tục phát triển các kỹ năng tư duy logic, phán đoán, đặt giả thiết, kiểm tra giả thiết, suy luận và rút ra kết luận. Đây là các kỹ năng tư duy cơ bản nhằm giúp các con không chỉ tư duy tốt hơn trong học tập mà còn góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của bản thân trẻ về sau.

Mình xin kể lại câu chuyện của Thiên Hà lúc 5 tuôi: Hôm ấy nhà bà nội có nhiều lá mồng tơi bị lỗ màu tím.

Con hỏi mẹ: ” Mẹ ơi sao lá này bị làm sao mà nhiều lỗ màu tím thế ạ?” Mẹ trả lời: “Theo con nghĩ thì tại sao nó không giống những chiếc lá nguyên vẹn bên kia?” Con lập tức liên tưởng đến cái chân của con hôm trước bị kẹp cửa tím bầm nơi đầu ngón chân cái và vội nói:”Mẹ ơi, cái lá mồng tơi này cũng giống chân của con. Nó bị tổn thương mẹ ạ!” “Giống hôm trước cô Trang và con biết phân biệt cây thật và cây giả: Cây thật thì khi bị tổn thương nó chảy nhựa ra còn cây giả thì không có tí nhựa nào. Vậy thì nhựa của lá mồng tơi này bị tổn thương giống ngón chân của con nên thành màu tím mẹ ạ.”

 

gan-gui-thien-nhien

Khoa Học Về  Homeschool Sớm ( Giáo dục sớm trong gia đình )

Theo bác sĩ Serge Tisseron, não của trẻ, trước 3 tuổi  còn nhiều vùng chưa được tiếp nối với nhau bởi các dây liên hoàn (synapses). Trẻ cần những sinh hoạt giúp chúng liên kết các vùng thuộc não điều khiển năm giác quan để cấu kết các vùng của não bộ – thí dụ như khi chúng cầm lấy một vật nào đó, đưa lên miệng ngậm, ném vật ấy xuống đất, nghe tiếng động rồi chạy theo nhặt vật ấy : chỉ thế thôi nhưng huy động được cả toàn bộ não và tay chân.

Di-choi-ngoai-bai-bien

Bởi vậy, mình tận dụng tối đa thời gian để các con học thông qua trải nghiệm bằng nhiều giác quan, đôi bàn tay và đôi bàn chân được tiếp xúc hàng ngày với môi trường xung quanh giúp con cảm nhận rõ nét mối quan hệ tự nhiên với mặt đất.  Một trong những lợi ích nổi bật, đó là lợi ích của sự phát triển các nơ-ron thần kinh và phát triển não bộ tối ưu. Đôi bàn chân chứa đựng rất nhiều các nơ-ron thần kinh giàu có bậc nhất của cơ thể con người, góp phần xây dựng các đường dẫn thần kinh trong não bộ. Đi giày nhiều, điều đó có nghĩa là chúng ra đang xóa sạch các cơ hội cho não bộ trẻ phát triển cũng như giúp gia tăng các nơ-ron thần kinh mới.

Còn ở trong nhà thì chăn, gối và những thứ gì trong phòng được bố mẹ cho phép là các con đều tự xây lều trại hoặc làm cửa hàng rồi tự nghĩ ra các trò chơi với nhau suốt mấy tiếng không chán. Trong lúc chơi như vậy, mình để ý các cháu đóng vai theo những tình huống đã gặp ngoài cuộc sống hoặc đóng vai theo truyện con đã được nghe bằng tiếng Anh. Các con tự thực hành nói tiếng Anh với nhau mà mình không cần dạy, cứ tạo môi trường cho các con được chủ động giao tiếp là cách học ngôn ngữ tốt nhất. Con sẽ nói một cách tự nhiên thứ ngôn ngữ mà con đã được nghe từ nhỏ, nó đã đi vào tiềm thức từ lúc nào mà mình không để ý.

Đây là cảnh vịnh Hạ Long được chụp trong một chuyến đi du lịch của gia đình mình, các con đã được ngắm nhìn thiên nhiên tuyệt đẹp và trực tiếp thấy những con cá bơi lội dưới biển- món mà mẹ vẫn thường nấu cho các con ăn hàng ngày. Những trải nghiệm đáng quý này đã làm cho các con thêm yêu thiên nhiên, cuộc sống và con người.

Trai-nghiem-thien-nhien

Vịnh Hạ Long Quảng Ninh

Kham-pha-thien-nhien

Homeschool Từ Sớm Là Phám Phá Cuộc Sống Xung Quanh

Ngoài việc cho con khám phá thiên nhiên và trải nghiệm thật nhiều trong cuộc sống cùng cha mẹ, mình cũng cho con xem những bản nhạc nổi tiếng thế giới và cảm thụ nghệ thuật qua những vở kịch, vẽ tranh và làm quen với một số nhạc cụ như Piano, Guita khi đã đủ tập trung và có ý thức học. Bé thứ hai nhà mình bắt đầu học Piano khi 5 tuổi nhưng cũng chỉ cảm thụ là chính, đến 6 tuổi mới bắt đầu luyện tập bài bản. Trước 6 tuổi mình không ép con ngồi viết chữ, làm toán, vẽ tranh, tập đàn kiểu kĩ thuật…con có thể làm điều đó nếu con thích, nhưng mình rèn con về ý thức thực hiện luật do cha mẹ làm gương là chính.  Nếu hệ thần kinh chưa sẵn sàng mà bạn lại áp đặt con phải ngồi thực hiện những việc dạng như thúc ép nhiều sẽ làm  hiệu quả học tập thấp kém và mất hết hứng thú.

Trong thời gian homeschool từ sớm , mình thường xuyên cho con đi giao lưu với các nhóm bạn có cùng sở thích như học tiếng Anh và nghệ thuật. Đây là buổi giao lưu của gia đình mình với các bạn trường Concordia Hanoi.

Cam-thu-nghe-thuat

 

Điều quan trọng nhất khi con còn nhỏ là cha mẹ ở bên con nhiều nhất có thể. Sự yêu thương, lòng nhân hậu và sự ân cần thực sự là động lực làm biến đổi cuộc đời. Đừng quên cho bộ não của con bạn nghỉ ngơi vì nghỉ ngơi chính là khoảnh khắc tuyệt vời để giúp con bạn rèn luyện sự điềm tĩnh, trí tưởng tượng, sự sáng tạo và giảm bớt căng thẳng.

@Phạm Thiên Hương

Homeschooling in Vietnam

 

 

 

Lộ Trình Homeschool Cùng Con Của Mẹ Keziah Hương

Lộ Trình Homeschool Cùng Con

Xuất phát từ mong ước của các con muốn theo học trong môi trường quốc tế nên mình chọn homeschool của Mỹ để hướng dẫn con học thêm ở nhà bởi vậy bên cạnh tiếng Việt mà con đang sử dụng, mình  phải chuẩn bị cả tiếng Anh để con có thể theo học vì các học liệu homeschool này toàn bằng tiếng Anh. Mình cũng mong muốn tìm kiếm những cha mẹ có cùng tâm huyết để tạo cộng đồng cho các con có thể giao lưu thường xuyên nên mình đã chuyển từ vùng núi xa xôi về Hà Nội, cũng là để con có cơ hội học tập tốt hơn. Nếu ai đó không có cùng mong muốn này có thể bỏ qua những gì mình chia sẻ dưới đây. Những chia sẻ này đều là trải nghiệm cá nhân của một người mẹ muốn hiểu các con mình và tự tìm hiểu các phương pháp để chọn lọc thông tin phù hợp với gia đình mình nên có thể nó không phù hợp với số đông.

Trước kia mình đã được học tiếng Anh ở trường theo lối học ngữ pháp, luyện thi và không thể nói tiếng Anh lưu loát khi làm việc với người nước ngoài. Đứa lớn nhà mình cũng đã học kiểu đó ở trường và không hiệu quả nên từ bé thứ hai mình tự set up homeschool cho các con ngay từ nhỏ để đáp ứng mục tiêu sử dụng tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai. Gia đình mình cũng có nhiều mối quan hệ với bạn bè quốc tế nên đây cũng là nhu cầu giao lưu của các con. Những điều mình áp dụng trong lộ trình đồng hành cùng con có sự tham khảo thêm từ giới chuyên môn, học hỏi kinh nghiệm từ các bà mẹ homeschool trên thế giới mà mình quen biết  kết hợp với sự quan sát thực tế các con. Có một bà mẹ đã từng homeschool cho 8 người con ở Mỹ mà mình rất ngưỡng mộ đã thường xuyên ghé thăm để chia sẻ kinh nghiệm homeschool cho các bé:

Việc homeschool đã biến việc học của các con trở thành cuộc sống thú vị, mẹ dùng chính những thứ có trong nhà để khơi gợi cho các con suy nghĩ, phát triển tư duy và yêu thích lao động.

home schooling

Mình chia sẻ sơ lược về lộ trình chuẩn bị tiếng Anh cho con từ nhỏ:

(Còn tài liệu áp dụng và các bước cụ thể thì rất nhiều nguồn tham khảo nên mình có bài khác: “Lộ trình học tiếng Anh cùng con cho cha mẹ không chuyên tiếng Anh” )

1. Học nói tiếng Anh một cách tự nhiên thay vì luyện phát âm: 

– 0-3 tuổi: Con nhà mình từ trong bụng mẹ đã được nghe nhạc Thánh Ca và nhạc Cổ điển. Mình thường cho con nghe giọng ca nổi tiếng thế giới để nuôi dưỡng tình yêu âm nhạc và khơi nguồn cảm hứng, đam mê một cách tự nhiên thay vì phải dùng từ “học” trong giai đoạn này. Sự gần gũi của mẹ đã đem lại cảm xúc tích cực và sự giao lưu bằng mắt khi mẹ trò chuyện bằng tiếng Việt với con là rất quan trọng vì nó sẽ theo con suốt cuộc đời.

– Từ 1 tuổi con bắt đầu biết nói tiếng Việt,  mình tiếp tục cho con nghe Thánh Ca cả tiếng Việt và tiếng Anh. Có thể chọn thêm các bài hát thiếu nhi đơn giản và có nhạc hay.  Vì môi trường xung quanh đều nói tiếng Việt nên con bắt chước nói tiếng Việt rất nhanh còn những bài hát tiếng Anh thì chỉ nghe qua thiết bị  và mẹ hát thêm vào thôi nên hạn chế hơn nhiều. Mặc dù vậy con bắt chước giai điệu của khá nhiều bài và kèm luôn cả tiếng Anh chuẩn mà con đã nghe, nhất là những bài có sự vận động kèm theo và mẹ làm động tác tập thể dục theo nhạc cùng con.

– Khi được 2 tuổi, con đã thuộc khá nhiều bài hát tiếng Việt và tiếng Anh. Ở giai đoạn này con vẫn học bằng cảm nhận là chính nên âm nhạc rất quan trọng. Khoảng 6 tuổi con học Piano cô giáo nhận xét con cảm âm rất tốt. Việc cảm âm tốt cũng giúp con bắt chước giọng nhanh và chuẩn hơn khi học ngôn ngữ trong môi trường tự nhiên. Sự tương tác của mẹ và người thân là cực kì quan trọng để nâng cao vốn từ Tiếng Việt. Bé nhà mình khoảng 2 tuổi là có thể dùng câu khá linh hoạt để giao tiếp cơ bản mặc dù còn ngọng. Con rất thích mẹ làm sân khấu có bông hoa cho con biểu diễn:

 

– Khi lên 3 tuổi con nói tiếng Việt chuẩn rồi thì sang giai đoạn tăng thêm một ngôn ngữ, từ 3-6 tuổi mình bắt đầu tạo môi trường tiếng Anh để con được nói ra những gì đã tích lũy khi nghe.  Nhà mình có hai chị em gái gần tuổi nhau nên rất hay chơi trò đóng vai. Các con thậm chí tự tạo ra ngữ cảnh hấp dẫn chính mình vào các trò tưởng tượng nên việc tiếp thu ngôn ngữ luôn diễn ra trong tinh thần hứng thú và tự nhiên. Các hoạt động tương tác này càng khai phóng được trí tưởng tượng, tinh thần khám phá và sáng tạo của các con càng tốt.

homeschooling ở Việt Nam

– Từ 3-6 tuổi là giai đoạn rất nhạy cảm về ngôn ngữ: con nghe những truyện ngắn có nội dung giáo dục phù hợp với tuổi qua Audio và xem kênh thiếu nhi tiếng Anh chuẩn với thời lượng khoảng 30p mỗi ngày. Mình thường chia ra mỗi lần xem khoảng 5-7 phút và các con tương tác với nhau nhiều lắm, bày trò chơi suốt ngày.  Nhà mình không dùng ti vi mà buổi tối cả gia đình dành thời gian cho nhau nên thời gian tương tác bên ngoài với bố mẹ rất nhiều. Tuổi này các con bắt chước rất nhanh và lượng thông tin thấm hút vào não rất nhiều hàng ngày nên việc chọn lọc môi trường cho con rất quan trọng. Mình vừa cho nghe xong là con có thể nói lại rất giống giọng điệu của nhân vật trong truyện nhưng cũng mau quên nên mình tạo môi trường cho con dùng nó và biến nó thành của mình liên tục và lâu dài. Đây là video con diễn tả lại bằng vốn từ ít ỏi , phát âm còn ngọng nên con dùng ngôn ngữ cơ thể để diễn đạt ý hiểu của mình về một câu chuyện rất ý nghĩa mà con nghe lúc con 4 tuổi ” The Three Little Pigs”. Lúc này, con chưa từng đi học theo lớp nào mà chỉ ở nhà học từ chị gái 6 tuổi là chính.

 

Còn đây là đoạn kịch các con tự chơi đóng vai về những tình huống xảy trong trong phim hoạt hình “The Berenstain Bears”. Sau khi sử dụng tiếng Anh khoảng 1 năm, vốn từ của các con đã khá hơn. Lúc này, con đã tham gia một nhóm speaking cuối tuần với các bạn nói tiếng Anh. Ngoài việc nói tiếng Việt, các con duy trì việc nói tiếng Anh đều đặn ở nhà.  Hai chị em đặc biệt thích tự đạo diễn và tự đóng kịch với nhau, mẹ cứ bận việc của mẹ còn các con tự lấy giá đỡ để quay lại những đoạn kịch chúng tự đóng như một thú vui. Chúng  quay xong lại chạy ra xem video của mình mà cười khoái chí:

Tầm 6 tuổi là bạn thứ hai nhà mình có thể tiếp cận sâu hơn với các kênh học tập của Mỹ vì nghe nói khá tự nhiên và không mấy khó khăn, con nghe hiểu thầy cô giảng cho các bạn bản xứ. Mình thấy con tự nói ra những câu bắt chước được trong video thì cho hai chị em nói chuyện tiếng Anh cùng nhau và đóng vai theo những nhân vật trong truyện để con biết dùng ngôn ngữ vào cuộc sống. Hai bạn nhỏ nhà mình: một bạn 4 tuổi và một bạn 6 tuổi liên tục giao tiếp bằng tiếng Anh khi chơi với nhau kể cả khi hai chị em đang làm việc nhà. Việc sử dụng từ ngữ có vẻ phong phú hơn và có sự liên hệ giữa kiến thức với thực tế cuộc sống: Bạn lớn vừa làm vừa dọn nhà cùng em vừa giải thích lí do vì sao ta cần dọn dẹp sạch sẽ và làm đúng quy trình dọn dep: Thu dọn đồ đạc vào đúng vị trí trước, dọn sạch rác sau đó mới quyét sạch bụi, tiếp đến là lau bằng khăn mặt ướt cho kĩ càng thay vì dùng chổi lau sơ sài và sau cùng là lau lại bằng khăn khô mới xong việc. Con làm trong niềm vui và lau từng dòng kẻ trên sàn, ko bỏ sót một chi tiết nào dù trong góc! Quy trình dọn phòng thì mẹ dạy còn việc bảo vệ bản thân và các sinh vật khác là con tự học được của  chương trình homeschool Abeka của Mỹ.

Đây là quy trình dọn phòng do Thiên Hà tự ghi lại để nhớ và thực hiện theo khi 6 tuổi:

Thiên Hà ghi lại quy trình dọn phòng

– Lúc 5 -6 tuổi, con đã nghe nói tiếng Anh ổn rồi thì bắt đầu vừa học Phonics theo kiểu làm quen với các chữ cái thông qua các hoạt động vui vẻ và đọc hiểu Raz-kids qua giọng online + nhìn sách in hình ảnh minh họa, kết hợp học giao tiếp trực tiếp với giáo viên người Mỹ. Tuy nhiên ở tuổi này con chủ yếu học thông qua chơi, ko viết chữ sớm mà vẽ chữ nếu con thích thôi, nếu con có đọc được từ nào thì đó là do con tự chụp hình. Tuổi này các con học thông qua chơi vừa hiệu quả lại vừa vui vì gia đình có thời gian bên nhau. Nhờ việc tiếp xúc với sách sớm mà con tự đọc được khá nhiều trang sách tiếng Anh trước 6 tuổi một cách rất tự nhiên, điều đó không hề ảnh hưởng gì đến các kĩ năng khác của con. Khi vào Grade 1 của Abeka con mới học  Phonics cách bài bản và ghép vần theo logic để hiểu luật của ngôn ngữ, điều này sẽ hỗ trợ con trong việc nhớ cách viết.

Trước 6 tuổi mình cho con chơi rất nhiều trong môi trường thiên nhiên và làm việc nhiều, vận dụng các giác quan cùng lúc vì trẻ cần các trò chơi vận động thô và vận động tinh để phát triển trí tuệ. Không nên cho con xem màn hình ti vi hay chơi games, điều đó làm lãng phí thời gian của con. Mình may mắn ở quê có biển và rừng nên mình thường xuyên cho các con đi ra biển vừa chơi vừa quan sát, bắt cào cào ngoài bãi cỏ, quan sát rồi lại thả ra, nghịch cát trên bãi biển…

Nghich-cat-ngoai-bai-bien

Dù mùa hè hay đông thì các con đều rất thích ra biển nghịch. Đây là hoạt động thường xuyên của các con để luyện não và sử dụng các giác quan, làm quen với môi trường từ nhỏ, nâng cao sức đề kháng.

Choi voi cat

Thiên Hà nhà mình mặc dù 6 tuổi mới bắt đầu học viết nhưng trước đó con đã tự biết cầm bút rất chắc chắn và vẽ tự do nhiều tranh lắm vì đôi bàn tay được tham gia vào nhiều việc nhà từ nhỏ, cơ tay được luyện một cách tự nhiên trong cuộc sống nên con tự biết sử dụng bút bằng cả hai tay mà ko cần phải nắn chỉnh gì.

Homeschool-in-vietnam

 

Trước 6 tuổi mình tập trung nâng cao năng lực quan sát và trí tưởng tưởng – sáng tạo và đặc biệt là rèn nhân cách, kĩ năng. Đến 6 tuổi mình cho con học chữ con tiếp thu rất nhanh và tự lập tự học hoàn toàn vì đã có nền tảng khá tốt do homeschool trước đó. Mình chỉ cần kiểm tra bài vở của con mỗi ngày. Từ 7-12 tuổi là giai đoạn quan trọng để con học một cách nghiêm túc bài bản và sử dụng tiếng Anh như một ngôn ngữ – thuận tiện cho việc tiếp thu tri thức của nhân loại qua nhiều kênh khác nhau. Đây là giai đoạn rất thách thức đối với các cha mẹ không chuyên như mình, nếu con không có khả năng tự học thì sẽ vô cùng vất vả cho nên điều quan trọng nhất là phải giúp con xây dựng thói quen tự lập từ nhỏ. Từ 12 tuổi trở lên, con đã có nền tảng giao tiếp rồi thì dùng tiếng Anh để học những thứ khác ở môi trường quốc tế hay Việt Nam đều ok. Năng lực tự học của con ở giai đoạn này càng phát huy hiệu quả nếu con được chuẩn bị từ trước. Còn bạn lớn nhà mình thì học tiếng Anh muộn nên đi theo hướng khác.

home school

Kinh nghiệm để con phát âm hay: Bố mẹ không nên phát âm mẫu cho con nghe để tránh con đọc sai. Thường thì tôi cho con nghe audio giọng chuẩn sau đó đọc lại. Lúc con đọc lại ổn rồi tôi mới nói chuyện với con bằng tiếng Anh, lúc đó giọng tôi không còn ảnh hưởng đến cách phát âm của con nữa.

  1. Giao tiếp tiếng Anh
    Mỗi tuần một buổi đều đặn cho con học một lớp speaking với chuyên gia người Mỹ và dùng tiếng Anh nói chuyện với em gái trong nhà như một ngôn ngữ. Cuối tuần con thường tham gia các câu lạc bộ giao lưu bằng tiếng Anh.

3.  Hướng dẫn con cách hành văn và diễn đạt ý bằng tiếng Anh

 – Giúp con tư duy trực tiếp bằng tiếng Anh, không nên dịch nghĩa mà cho con nghe hiểu ý rồi tự diễn đạt bằng tiếng Anh. 

– Nên cho con tiếp xúc sớm trong môi trường nói tiếng Anh chuẩn từ 4-5 tuổi để con có giọng nói tự nhiên.
– Hướng cho con có niềm đam mê đọc sách. Hai bé nhà mình rất thích sách và luôn tò mò mỗi khi mẹ có thêm sách mới. Đây là một trong những quyển các con rất thích nên đã mượn của cô giáo mang về đọc:

https://www.facebook.com/groups/543998942461219/permalink/568067240054389/?pnref=story

-Nên cho các con đọc các sách văn học, vì đây là các tác phẩm có từ vựng và ngôn ngữ phong phú.

  1. Đọc để học tiếng Anh
    Đây là giai đoạn cho con học các môn bằng tiếng Anh hoàn toàn: các môn khoa học, văn học, xã hội… Hàng ngày tôi thường bỏ ra 30 phút học cùng con cách đọc truyện tiếng Anh, học đọc hiểu và khoa học: có thể chia ra theo ngày. Sau khi học xong, tôi thường quay lại video con nói để con xem lại. Con tự thấy mình sai chỗ nào thì tự điều chỉnh dần dần cho chuẩn.

Khái niệm mới về Homeschool ở Việt Nam:

  • Nếu ở Mỹ, homeschool đc áp dụng toàn phần và có rất nhiều nguồn lực giúp gia đình áp dụng homeschool cho con như sách giáo khoa được thiết kế riêng cho hình thức này hoặc rất nhiều chương trình online phong phú thì ở Việt Nam lại không có các chương trình tương tự bằng tiếng Việt nên đòi hỏi các con phải biết tiếng Anh đủ để có thể theo học các chương trình của Mỹ. Bởi vậy con phải được trang bị khả năng tự lập, tự học còn mẹ thì phải cập nhật và học hỏi rất nhiều từ những nguồn đạo tạo sư phạm tốt để nắm bắt tâm lý của con và hỗ trợ con đúng cách. Với sự bùng nổ về công nghệ thông tin thì cha mẹ có điều kiện thuận lợi để học hỏi từ rất nhiều nguồn, lại có các con ở nhà để thực hành nữa nên chính cha mẹ sẽ được rèn luyện rất nhiều trong quá trình tự dạy con, nhất là rèn luyện cách sử dụng năng lượng hiệu quả hàng ngày.

 

  • Gia đình mình bắt đầu từ việc kèm con học ở nhà after school và chuẩn bị cả về tinh thần lẫn kĩ năng cho cha mẹ cho đến khi cảm thấy việc homeschool hoàn toàn phù hợp thì sẽ áp dụng hẳn cho con ở nhà. Nếu cha mẹ nào homeschool hoàn toàn thì phải có nhiều gia đình cùng tham gia để tạo thành nhóm hoạt động giao lưu xã hội cho các con. Các con ở nhà hoàn toàn thì có nhiều cơ hội để tạo hứng thú cho các con học các kĩ năng trong cuộc sống và sử dụng tiếng Anh hàng ngày.

 

Lợi ích của việc homeschool theo phương pháp Mỹ:

  1. Các con học cách tiếp cận và tư duy cũng như khả năng tự học rất tốt. Đây là chương trình được  công nhận (accredited) ở Mỹ: https://www.abekaacademy.org/about/accreditation.aspx.
  2. Chương trình thiết kế rất chuyên nghiệp như của Abeka thì các con theo học hết cấp 3 của họ là có nền tảng kiến thức và tư duy rất ổn.  Chất lượng giáo dục bởi các chuyên gia giảng dạy ở Abeka đã được chứng minh trong lịch sử qua hàng trăm ngàn học sinh. Bạn có thể tìm hiểu thêm nếu muốn so sánh Abeka với Common Core State Standards tại link này: http://www.abeka.com/resources/commoncore.aspx .
  3. Học ở nhà hoặc theo nhóm gần nhà thì cha mẹ gần gũi con hơn, không tốn kém thời gian đi lại và kiểm soát chất lượng tốt hơn do chương trình Abeka này hướng dẫn chi tiết cho cha mẹ cách dạy con nên cũng không khó để theo nếu các con có tiếng Anh tốt.

LỘ TRÌNH HỌC TIẾNG ANH CÙNG CON CHO CHA MẸ KHÔNG CHUYÊN 

Không chọn tiếng Anh là chuyên ngành theo đuổi ngay từ đầu  nhưng trong quá trình tự học cùng con, mình đã tham khảo ý kiến của nhiều chuyên gia ngôn ngữ và giáo viên quốc tế, theo học một khóa TESOL và tự lên lộ trình học tiếng Anh phù hợp cho con. Không chỉ con nhà mình áp dụng thấy hiệu quả rất tốt mà các bạn khác có cùng mục tiêu cũng thấy rất hài lòng.

Cha mẹ nào quan tâm có thể điền vào form đăng kí dưới đây để nhận thông tin bài lộ trình này.

ĐIỀN FORM ĐĂNG KÝ NHẬN

“LỘ TRÌNH HỌC TIẾNG ANH CÙNG CON CHO CHA MẸ KHÔNG CHUYÊN “

 

@ Phạm Thiên Hương

JOIN – Homeschooling in Vietnam Group  

 

Kinh nghiệm ‘home-school’ của bà mẹ ba con ở Việt Nam

Kinh nghiệm ‘home-school’ của bà mẹ ba con ở Việt Nam ( Nguồn Vietnamnet )

 – Chị Hương biết tới home-school từ khi còn là sinh viên khoa tiếng Trung, Trường ĐH Ngoại ngữ (ĐHQG Hà Nội). Lúc đó, những giáo viên người Anh, Mỹ và New Zealand dạy tại trường HIS mà chị có cơ hội làm việc cùng đã chia sẻ cho chị về homeschooling và những lợi ích của phương pháp giáo dục này.

 

Chị Keziah Hương (người Quảng Ninh, hiện đang sống tại Hà Nội) là một trong những phụ huynh đang thực hiện phương pháp dạy con học tại nhà (home-school).

homeschooling in vietnam
Hai vợ chồng chị Hương và 3 cô con gái. Ảnh: NVCC

Bé gái lớn nhất nhà chị Hương đã từng tới trường học ở Quảng Ninh nhưng chị thấy cách dạy của cô giáo cũng như các hoạt động của nhà trường không đáp ứng được kì vọng của chị về chất lượng giáo dục. Chính vì thế, chị muốn dành thời gian cho con nhiều hơn để dạy con những kỹ năng mà ở trường không cung cấp.Vợ chồng chị Hương có 3 cô con gái, trong đó đang áp dụng học tại nhà cho 2 bé nhỏ 4 tuổi và 6 tuổi. Tuy nhiên, chị vẫn cho bé 6 tuổi đến trường bình thường như những đứa trẻ khác. Chị cho biết, ngôi trường chị chọn ở khu vực Văn Quán, Hà Đông là một trường bình thường, không phải trường chuyên, lớp chọn, chương trình rất nhẹ nhàng. Đó cũng là tiêu chí của chị để con có nhiều thời gian hơn cho việc học các kiến thức và kỹ năng ở nhà.

Tuy nhiên, chị Hương cũng cho rằng, để con theo được chương trình học ở nhà, bố mẹ cần phải có thời gian. “Quan trọng nhất là thời gian dành cho con. Còn lại có rất nhiều tài liệu, sách vở hướng dẫn bố mẹ phải làm như thế nào”.

Theo chị, cha mẹ không nên phó thác việc học của con cái cho trường lớp mà phải đồng hành cùng con suốt chặng đường dài để xây dựng mối quan hệ chất lượng và trang bị những kĩ năng cần thiết cho con.

Được biết, trước khi con gái út vào lớp 1, chị cũng có tự tổ chức một nhóm học tại nhà, theo hình thức phi lợi nhuận, là nơi để các bố mẹ đưa con tới để các bé cùng học, cùng chơi, cùng nhau giao tiếp. Nhóm này có 8 bé, các phụ huynh thay phiên nhau hướng dẫn và học cùng các con. Thậm chí, chị còn nhận được sự giúp đỡ hết lòng của nhiều người quen biết trong việc kèm cặp các cháu. Tuy nhiên, hiện giờ các bé đều đã vào lớp 1, nên nhóm chỉ duy trì được mỗi tuần một buổi học vào buổi tối, những ngày khác phụ huynh tự hướng dẫn các con ở nhà.

Chị Hương chia sẻ, con chị học lớp 1 rất nhàn, về nhà chủ yếu là tập viết chính tả, môn toán cũng không có gì khó khăn, nên hai mẹ con vẫn có thể sắp xếp được thời gian để học thêm những kiến thức và kỹ năng khác, đặc biệt là học tiếng Anh. Hiện bé mới 6 tuổi nhưng đã có thể nói tiếng Anh với ngữ điệu rất tốt.

Khó khăn nhất trong việc học tại nhà, theo chị Hương, là tạo nhóm chơi, sân chơi, tìm được những phụ huynh cùng chí hướng và tư tưởng với mình để cùng nhau giúp các con. “Sau khóa học mình tự tổ chức, con tiến bộ rõ rệt nên mình tiếp tục home-school nhưng chưa dám áp dụng toàn phần do thiếu người đồng hành. Dù sao vẫn cần môi trường xã hội cho con thích nghi trong nhiều hoàn cảnh áp lực hơn” – chị Hương chia sẻ.

Mặc dù có ý định sau này sẽ cho con theo học một trường ở nước ngoài, song chị vẫn muốn con trở về cống hiến ở Việt Nam – nơi con đã được sinh ra và chăm sóc tốt.

day con kiem tien
Vợ chồng chị dạy con cách quản lý tài chính bằng những chiếc hũ. Ảnh: NVCC

Cô con gái lớn nhà chị biết rửa bát và dọn bếp sau bữa tối từ năm học lớp 3 và chị không bao giờ trả công cho con để làm việc nhà. Trên blog cá nhân của mình, chị cũng đã chia sẻ: “Mình nghĩ công việc nhà là trách nhiệm của mọi thành viên trong gia đình. Nhà mình phân chia công việc rõ ràng và ai nấy đều phải hoàn tất việc của mình hàng ngày”. Cô bé thứ hai hiện đang học home-school thì đã biết vạch ra những mục tiêu và lên kế hoạch thực hiện những mục tiêu từ nhỏ.Bà mẹ 3 con tự hào vì cả 3 cô con gái đều rất tự lập, có ý thức, nề nếp và biết giúp mẹ việc nhà. Để được như vậy chị phải dạy các con biết lao động và trân trọng sức lao động từ nhỏ. “Cha mẹ cũng cần phải rất kiên trì và làm gương”.

“Có lần trên đường đi siêu thị về, mình thấy con gái lớn luôn xin mẹ cho con dừng lại quầy hàng công nghệ và ngắm nhìn chiếc điện thoại con mong ước. Con nói với mình là có thể giúp con tìm việc làm thêm được không. Vì con muốn tiết kiệm tiền mua chiếc điện thoại đó phục vụ cho việc liên lạc và học tập cho tiện. Mình đã khích lệ con xem con có khả năng gì thì mới xin được việc. Hai mẹ con mình đều phát hiện ra con có khả năng viết khá tốt tiếng Việt. Thế là chúng tôi tìm một việc là viết các bài về lĩnh vực con thích đăng lên web để kiếm tiền online. Như vậy, con sẽ phải trau dồi khả năng viết lách và tích lũy kiến thức về nhiều lĩnh vực mới có thể làm được việc này và con hiểu rằng kiếm tiền không hề dễ”.

Bà mẹ này cho rằng. quan trọng nhất là giúp con hình thành nhân cách và dạy con biết yêu thương, “chứ không mong con thành thiên tài hay gì hết”. “Trẻ bây giờ chỉ biết học mà không quan tâm, giúp đỡ ai thì học để làm gì? Mình chỉ mong con có cuộc sống hạnh phúc, càng giúp được nhiều người càng hạnh phúc”.

Dạy Con Giá Trị Của Lao Động Và Tiền Bạc

Dạy Con Giá Trị Của Lao Động Và Tiền Bạc

Gần đây, rất nhiều cha mẹ trẻ Việt Nam đã quan tâm đến phương pháp dạy con của người Do Thái và tìm những quyển sách về chủ đề này để tham khảo. Tôi đã tìm hiểu và thấy rằng đây là một dân tộc được Đức Chúa Trời (Đấng sáng tạo nên muôn loài vạn vật) đã lựa chọn họ để cứu nhân loại ra khỏi tội lỗi thông qua sự giáng sinh và chịu chết của Chúa Jesus trên thập tự giá. Trong Kinh Cựu Ước của Người Do Thái, Đức Chúa Trời ban cho con người hai đặc ân quan trọng: Đó là thờ phượng Ngài và làm việc. Trước khi A-đam phạm tội trong vườn E-đen, Đức Chúa Trời đã đặt ông vào đó “để trồng và giữ vườn” (Sáng 2:15). Do đó, ngay từ trước khi tội lỗi xâm nhập thế gian này, con người đã được truyền lịnh là phải lao động. Nếu con người không phạm tội thì lao động sẽ là điều thích thú cho mình và khiến cuộc sống càng thú vị hơn.

Nguyên Tắc Về Lao Động

Cá nhân mình thấy cần phải dạy mỗi đứa con góp phần mình vào công việc trong nhà, đây là cơ hội đầu tiên con hiểu về lao động và nền tảng tốt để dạy con kĩ năng tự phục vụ, giúp đỡ mọi người. Đó là trách nhiệm của mỗi người sống trong một tổ chức nhỏ (gia đình). Tổ chức thì phải có phép tắc và mọi người cần làm đúng luật.  Điều này tôi lấy cảm hứng từ châm ngôn của Salomon (Vị vua nổi tiếng trong lịch sử Do Thái về sự khôn ngoan và giàu có  – tham khảo sách” Người giàu nhất thế gian của Steven K.Scott và câu nói :” Lấy nguyên tắc làm trọng tâm của Stephen R. Covey).

“Hỡi con, hãy nghe lời khuyên dạy của cha, Chớ bỏ phép tắc của mẹ con”- Châm ngôn 1:8 của Vua Salomon.

nuoi day con cai

Giá Trị Của Lao Động

Mỗi đứa con đều phải được dạy để biết làm việc. Lao động rất có giá trị. Lao động giúp chúng ta trở nên siêng năng, sáng tạo hơn và rèn luyện kĩ năng hoàn thành công việc. Có những người nổi tiếng xuất thân từ các nông trại mà hồi nhỏ họ đã học tập nhờ lao động. Trong bộ Bách khoa từ điển Anh quốc có đề cập những câu chuyện đã được kể lại về các những nhân vật nổi tiếng như: Ford, Woolworth, Morgan, Schiwab, Mc Cormick, Elisha Hower, Edison, Hoover, Mac Arthur, Eisen hower, Rockefeller, …Các nhân vật ấy đều từng phải lao động hết sức vất vả như thế nào lúc còn bé.
“Lao động mang lại các giá trị tinh thần, rèn nhân cách, kiên trì đeo đuổi công việc cho đến cùng. Đừng bao giờ để cho một đứa trẻ làm không tới nơi tới chốn… Nếu con gái bạn đang cắt chiếc áo, hãy dạy con may cho xong chiếc áo nó đã cắt, hoặc con trai bạn lắp ráp computer cũ thì cũng dạy cậu ta cài đặt xong xuôi và sử dụng được chiếc máy tính đó, v.v.. Nếu không, chúng sẽ phải trả giá vì  không hoàn thành được những việc quan trọng hơn trong tương lai.

Những lúc các con tham gia việc nhà, phụ bếp là lúc các con được rèn luyện rất nhiều về tinh thần phục vụ, sự tập trung và tinh thần vượt khó. Những việc này con cần trải qua trong hành trình thực hiện mục tiêu của mình. Mình cho con gái lớn xem video này, con cũng có thêm động lực về một người Việt đã thành công ở nước ngoài:

Từ phụ bếp trở thành Giáo sư – Tiến sĩ, Nhà nghiên cứu khoa học

Một Số Quan Điểm Về Lao Động Và Tiền Bạc Trong Xã Hội Hiện Nay

Có nhiều cha mẹ trả tiền công cho con khi làm việc nhà! Bản thân mình không áp dụng cách này. Mình nghĩ công việc nhà là trách nhiệm của mọi thành viên trong gia đình. Nhà mình phân chia công việc rõ ràng và ai nấy đều phải hoàn tất việc của mình hàng ngày. Ngoài ra mọi người trong nhà có thể giúp đỡ lẫn nhau hoàn thành việc của người khác nếu cần. Cho nên mình không bao giờ trả công cho các con khi làm việc nhà mà đáng ra đó là trách nhiệm của các con! Việc rửa bát và dọn bếp sau bữa tối luôn là việc của Lưu Ly con gái lớn của mình từ hai năm nay. Bây giờ con đã học lớp 5 và điều đó đã thành thói quen của con rồi. Ngoài việc học cả ngày trên trường, buổi tối con phải học thêm âm nhạc và tiếng Anh nên hầu như bài vở trên lớp con đã tự sắp xếp làm hết ở trường rồi. Về nhà con phải tự thu xếp thời gian để vừa làm xong việc nhà vừa học âm nhạc và đọc sách vào buổi tối.

Nếu trả công cho các con vì làm xong việc nhà thì con sẽ nghĩ đó không phải là việc của con và mỗi lần hoàn thành xong việc gì đó là con lại đòi trả thù lao. Có bạn còn mặc cả với cha mẹ y như ông chủ và người làm công. Cách này mình đã từng nghe một mẹ kể lại khi áp dụng cho con 6 tuổi và lần nào giao việc cho con đều thấy con bảo phải trả tiền.

https://www.facebook.com/KeziaHuong/videos/a.936051116529394.1073741838.100003735432134/1004073009727204/?type=3

 

Kinh Nghiệm Cá Nhân Về Công Việc Và Cách Kiếm Tiền

Vậy không trả tiền cho con khi làm việc nhà đáng ra con phải làm cùng mọi người nhưng phụ huynh vẫn có cách chia sẻ quyền lợi nếu con tham gia việc kinh doanh cùng gia đình.  Khoảng 7-8 tuổi, mình đã từng thỏa thuận với bà ngoại khi tham gia việc bán hàng để có khoản thu nhập riêng mà không cần bố mẹ cho tiền tiêu vặt. Kinh nghiệm cá nhân của mình khi học tiểu học về việc kiếm tiền: Một hôm, bà ngoại có một rổ đựng đầy quả ổi giao cho mình đi ra đầu làng bán lấy 60 đồng, mình thấy rổ ổi thật nhiều quả và ngon nữa (mình vốn thích ăn ổi và thường trèo cây vặt ổi chín để ăn, nhất là những quả đã bị chim ăn một phần nhỏ). Mình bảo bà là hái ổi vất vả lắm, số ổi này cháu phải bán lấy 90 đồng mới được. Thực ra, rổ ổi này trị giá cao hơn như vậy nhiều. Ở quê mọi người thường định giá rất cảm tính và thường để ổi rụng rất lãng phí nên không hiểu rõ giá trị. Mình là người trực tiếp hái ổi nên rất hiểu nỗi vất vả phải đu qua các cành để lượm được ngần ấy quả thơm ngon, chưa kể phải đi bộ cả mấy km và ngồi bán hàng dưới gốc tre. Mình khá mệt mỏi vì bóng cây tre ít dần vì đã chuyển sang buổi trưa và trời nắng thật gay gắt mà chưa ai mua. Cuối cùng có một chú đã trả giá 80 đồng và chú ấy lấy hết cả rổ. Vậy là sau một buổi kinh doanh vất vả, mình đã kiếm được 20 đồng. Về nhà mình trả cho bà 60 đồng như thỏa thuận và để dành 20 đồng để khi nào có việc cần sẽ bỏ ra dùng. Sau vụ đó, mình còn đi bán bánh rán thuê cho các bác hàng xóm. Chính mình đã chủ động nói chuyện với các bác hàng xóm để mang bánh rán đi bán và được chia lợi nhuận. Các bác thì bận ngồi nặn bột và rán bánh, ngồi yên một chỗ bán được rất ít mặc dù bánh rất ngon, để tăng doanh số cho bác bán bánh, mình đã mang đi 20 chiếc bán rong một vòng về cũng kiếm được một khoản cho vào quỹ riêng của mình. Lúc đó mình luôn là người giàu nhất trong đám bạn, lúc nào cũng có tiền tiêu vặt mà không phụ thuộc vào bố mẹ.

day con kiem tien

Đó là kinh nghiệm của mình cách đây ba thập kỉ. Hồi đó mình không được dẫn dắt và biết đến sách nhiều như các con bây giờ, toàn làm tự phát nhưng những trải nghiệm thực tế đã giúp cho mình rất nhiều trong cuộc sống sau này. Bây giờ mình sẽ dạy lại các con nếu muốn kinh doanh thành công thì phải có ước mơ, tầm nhìn rõ ràng, có kế hoạch kinh doanh và điều quan trọng là phải sáng tạo ra sản phẩm hoặc dịch vụ có giá trị để phục vụ cộng đồng . Bản thân phải nhận biết điểm mạnh của mình và phát triển kĩ năng thật xuất sắc và biết xây dựng hệ thống. Trên hết tất cả những kĩ năng con được rèn luyện nó phải xuất phát từ một động cơ yêu thương và biết cống hiến. Có bốn động cơ làm việc xác định mức độ thành công và hạnh phúc của chúng ta.
1. Làm việc để tạo thêm nhiều của cải vật chất “Nhà cửa, xe cộ, thời trang, du lịch…” Động cơ này phổ biến nhất nhưng khiến chúng ta mệt mỏi, căng thẳng và dễ thất bại nhất vì quá nhiều người cũng làm việc với động cơ này họ cạch tranh khốc liệt với nhau.
2. Làm việc để xây dựng tên tuổi, tạo cảm hứng cho người khác | Động cơ này giúp chúng ta tốt hơn, giỏi hơn nhưng cũng có thể kiến chúng ta giả tạo hơn, kiêu ngạo hơn… Rất giàu hoặc cũng có thể nợ nần chồng chất.
3. Làm việc vì công việc có ý nghĩa cho mình và cho mọi người. | Những người có tầm nhìn, dám sống với đam mê, có tinh thần phục vụ có động cơ này. Động cơ này giúp chúng ta trưởng thành hơn, tốt hơn, giàu hơn và hạnh phúc hơn.
4. Làm việc để hoàn thành một sứ mệnh được giao phó. | Động cơ này ai cũng có nhưng ít người tìm biết nó là gì, tuy nhiên đây là một động cơ tuyệt vời để sống hạnh phúc và thành công.
Động cơ này không có sự cạnh tranh, có một chỗ dành riêng cho chúng ta, chúng ta có khả năng làm tốt và chúng ta biết tại sao mình làm. Bản thân mình đã có mục đích sống và biết rõ sứ mệnh của mình là gì và tại sao mình lại theo đuổi ước mơ ấy nên mình cũng dạy các con tìm ra tiếng nói của bản thân trong sâu thẳm tâm linh của mình.

 

Con gái lớn của mình đã hiểu những điều mình kể cho con nghe và quyết tâm tích tũy kiến thức, rèn luyện kĩ năng mới mong kiếm được tiền. Cách đây 2 tháng, trên đường đi siêu thị về, mình thấy Lưu Ly luôn xin mẹ cho con dừng lại quầy hàng công nghệ và ngắm nhìn chiếc điện thoại con mong ước. Con nói với mình là có thể giúp con tìm việc làm thêm được không? Vì con muốn tiết kiệm tiền mua chiếc điện thoại đó phục vụ cho việc liên lạc và học tập cho tiện. Mình đã khích lệ con xem con có khả năng gì thì mới xin được việc. Hai mẹ con mình đều phát hiện ra con có khả năng viết khá tốt tiếng Việt. Thế là chúng tôi tìm một việc làm cộng tác viên sửa bài và viết bài cho các đối tác kiếm tiền online do bố cháu giới thiệu từ các dự án. Như vậy, con sẽ phải trau dồi khả năng viết lách và tích lũy kiến thức về nhiều lĩnh vực mới có thể làm được việc này và con hiểu rằng kiếm tiền không hề dễ. Cần phải đầu tư phát triển bản thân, học hành chăm chỉ và học không phải chỉ để thi lấy bằng nhưng học để áp dụng vào cuộc sống, để giúp ích cho bản thân và cộng đồng.

con-cai-hanh-phuc-tu-tin

Đối với con gái lớn học lớp 5, con đã có một khoản tiền tự kiếm và ghi sổ sách quản lý tài chính hàng ngày. Mỗi lần muốn mua sách hay đồ dùng học tập, con đều phải tính toán cho hợp lý.  Ngoài việc kiếm tiền, con đã học cách tiết kiệm tiền, ban cho và chi tiêu hợp lý. Con chia thành các quỹ và quản lý để mua những món đồ hữu ích cho cuộc sống mà vẫn có tiền để giúp đỡ mọi người. Thời gian này, con đang nghiền ngẫm quyển “Cha giàu cha nghèo” mà bố tặng con. Con sẽ hiểu về các khái niệm như “tiêu sản” hay “cột tài sản thụ động” khi con trải nghiệm trong thực tế bằng việc tự mình xây dựng một công việc kinh doanh nho nhỏ và sẽ sử dụng đòn bẩy để làm cho hệ thống mà con xây dựng trở nên hiệu quả hơn trong tương lai. Hi vọng là sau khi học xong cấp 3, con có thể tự tạo ít nhất một cột tài sản để lo cho việc học đại học và những nghiên cứu xa hơn để đạt được mơ ước của con.

Trên đây là câu chuyện của mình về cách dạy con hiểu giá trị của lao động và tiền bạc. Còn rất nhiều thách thức đang chờ chúng ta ở phía trước!

 Phạm Thiên Hương

Homeschooling In Vietnam Group  

Dạy Con Biết Yêu Thương

Dạy Con Biết Yêu Thương

 

Trong những năm gần đây, nhiều sách cẩm nang nuôi dạy trẻ, dạy các hoạt động được viết ra nhằm mục đích dạy trẻ những giá trị, những kỹ năng giao tiếp, tăng chỉ số thông minh và nhiều vấn đề phổ biến khác.  Dầu vậy, trẻ em ngày nay lại cảm thấy thiếu yêu thương, bối rối, e dè và căng thẳng hơn bao giờ hết. Nhiều đứa trẻ còn gặp khó khăn trong việc học ở trường. Tỉ lệ trầm cảm ở trẻ em tăng lên gấp 10 lần so với ở thập niên 50. Việc lạm dụng rượu và chất kích thích, phạm tội và bạo lực ở trẻ em cao chưa từng thấy. Người ta kêu gào để trở lại với những giá trị gia đình truyền thống. Các bậc phụ huynh và giáo viên cũng đã có những nỗ lực thật sự để làm điều đó nhưng họ lại gặp phải khó khăn để theo kịp những sự biến đổi quá nhanh của cuộc sống ngày nay. Dạy trẻ biết yêu thương chính là dạy cho trẻ biết cân bằng khi sống giữa một thế giới đầy biến động hiện nay. Điều này xoáy vào những giá trị thiết yếu của giáo dục, làm tăng sự thông minh, cải thiện khả năng giao tiếp cũng như mối dây liên kết gia đình và nuôi dạy những đứa trẻ hạnh phúc, cân bằng. Dạy trẻ yêu thương là tiến trình bắt đầu từ khi trẻ mới chào đời và kéo dài suốt cuộc đời.

dạy con yêu thương

Những đứa trẻ thiếu tình thương thường khó học hỏi. Trong môi trường được quan tâm chăm sóc chu đáo, trẻ thích học hỏi. Thực ra, ngừơi lớn đều hiểu được vai trò của tình yêu thương đối với một lối sống  lành mạnh và hạnh phúc. Tuy vậy, ngày nay ít trẻ có đựơc môi trừơng gia đình và trường học đầy yêu thương. Mặc dù có nhiều tiến bộ khoa học kỹ thuật, chúng ta không được dạy cách yêu thương. Học cách yêu thương rất quan trọng vì đó là điều cốt lõi của những giá trị. Yêu thương là một phần tự nhiên của những niềm vui và sự tận hưởng trong cuộc sống của trẻ. Tình yêu là nhân tố quan trọng khiến trẻ cảm thấy lạc quan và hy vọng về tương lai. Tình yêu chính là nhân tố thiết yếu để cân bằng sự phức tạp của cuộc sống hiện đại. Những đứa trẻ học biết cách yêu thương sẽ luôn giữ được sự ổn định, lành mạnh và chúng sẽ phát triển một cái nhìn toàn diện hơn về cuộc sống. Chúng sẽ đưa ra những quyết định khôn ngoan hơn, biết chăm sóc bản thân và người khác và cũng sẽ truyền dạy lại cách yêu thương cho con cái của mình sau này.

nuoi day con cai

Khi trẻ không cảm nhận được sự yêu thương và không biết cách bày tỏ tình yêu, chúng sẽ bị hạn chế trong khả năng lựa chọn thích hợp và phản ứng khôn ngoan với thử thách. Trẻ biết yêu thương cũng biết kiểm soát cảm xúc tiêu cực và phát triển trí thông minh tốt hơn. Theo Richard Weissbourd – chuyên gia tâm lý Đại học Harvard, điều cốt yếu trong việc nuôi dạy trẻ là tiết chế sự giận dữ  và đặt sự quan tâm đến người khác lên hàng đầu. Ông cho rằng người lớn nên tạo cơ hội để trẻ thực hiện hành vi yêu thương.

Khi trẻ thiếu tình thương, chúng thường bị kích động, sợ hãi, lo lắng, chúng sẽ phải chịu đựng sự căng thẳng nội tâm. Khả năng thích nghi giảm. Khi chúng bị tác động bởi sự căng thẳng, những cấu trúc tế bào thần kinh của não bộ sẽ thiết lập những phản ứng căng thẳng. Theo tiến sĩ Martin Seligman, tác giả cuốn Đứa trẻ lạc quan, mặc cho sự chú trọng vào lòng tự trọng sự phong phú của các chiến lược nuôi dạy trẻ, chưa bao giờ trẻ em lại rơi vào sự thất vọng và bi quan hơn thế. Trẻ em cần tình yêu. Chúng cần duy trì hay khơi lại tâm hồn trẻ thơ của mình. Thái độ hài hước và yêu thương là chìa khóa để có thể học hỏi suốt cả đời.

Howard Garner, tác giả của cuốn Cơ cấu của trí tuệ cho rằng con người có nhiều sự thông minh: thông minh về ngôn ngữ, thông minh về toán học-logic, thông minh về âm nhạc, thông minh về vận động, thông minh hướng nội (hiểu rõ bản thân) và thông minh hướng ngoại (thấu hiểu người khác). Một đứa trẻ thường trội hơn về 2-3 loại thông minh so với những trẻ khác. Trong cuốn Học tập tối ưu, Ronald Gross khuyến khích các người trưởng thành và giáo viên sử dụng thế mạnh thông minh tự nhiên của mình để mở rộng phạm vi của sự thông minh. Gross đề nghị “Giả sử bạn có óc thông minh không gian và bạn sắp nghiên cứu môn triết học. Bạn sẽ làm thế nào để liên kết việc học với sở thích của bạn về hình thức, hình dạng và kiểu mẫu?”

Óc thông minh không gian, logic-toán học hoặc một kiểu thông minh khác đều có thể dùng như một công cụ học tập-nhưng không nhất thiết là “tốt đẹp” hay thiện lành trong và tự bản chất. Howard Gardner lưu ý rằng dù từ thông minh có nghĩa rộng trong văn hóa của chúng ta, vẫn không có lý do nào để cho rằng trí thông minh phải được dùng cho những mục đích tốt đẹp. Trên thực tế, một người có thể sử dụng sự thông minh logic-toán học, thông minh ngôn ngữ hoặc thông minh về giao tiếp xã hội cho những động cơ không lành mạnh và mục đích sai lệch.

day con sáng tạo

 

Học cách yêu thương và phát triển sự khôn ngoan tâm hồn giúp nâng cao tất cả mọi khía cạnh thông minh để giỏi toàn diện. Sự khôn ngoan tâm hồn sẽ đấu tranh để hoàn thiện sự thông minh. Nó giúp mở rộng nhận thức và trí tưởng tượng để biến nan đề thành cơ hội học hỏi. Albert Eistein từng nói, “Nguyên nhân của nan đề quan trọng hơn nhiều so với những giải pháp; việc giải quyết nó có thể chỉ đơn giản là vấn đề toán học hoặc kỹ năng thực nghiệm mà thôi. Để nêu được những câu hỏi mới, những khả năng mới để đánh giá những nan đề cũ từ một góc nhìn mới đòi hỏi đầu óc sáng tạo và ghi nhận sự tiến bộ khoa học thật sự.” Chính niềm đam mê khoa học của Eistein và tình yêu cùng với sự quan tâm đối với nhân loại của ông đã khiến cho sự khôn ngoan tâm trí hình dung ra, nhận thức và giải thích cho thế giới nhiều điều.

Tuy nhiên, đề tài chủ đạo-phát triển sự thông minh tâm hồn”- chính là điều sẽ giúp cho việc học tập của con em bạn trong bất kỳ lĩnh vực nào. Thông qua sự thông minh tâm hồn, người ta có thể thấu hiểu và trân trọng mọi loại thông minh. Dù trẻ có vẽ đẹp và chơi nhạc hay hay không, thông qua trái tim, chúng đều có thể yêu và trân trọng hội hoạ và âm nhạc. Dù chúng có kỹ năng thấu hiểu người khác và giao tiếp hay không, những trò chơi và hoạt động trong sách sẽ giúp phát triển sự thông minh hướng ngoại thông qua việc tăng cường sự gắn bó tâm hồn giữa trẻ với người khác trong cuộc đời của chúng. Nếu khả năng học tập của trẻ bị khiếm khuyết, việc thực hành trí tuệ xúc cảm hay rèn thói quen chủ động sẽ giúp chúng nâng cao khả năng đắc thắng sự khiếm khuyết đó. Khi sự thông minh tâm hồn phát triển, sự thông minh trí não trở nên toàn diện hơn để biến những tiềm năng của nó thành hiện thực. Cả người lớn và trẻ em đều có thể trở nên thông minh hơn trong mọi lĩnh vực họ chọn lựa. Điều đó bắt đầu từ việc yêu thương nhiều hơn! Đây là những cơ sở để thấy cần dạy con biết yêu thương nhiều hơn, vậy làm thế nào những ông bố bà mẹ có thể giúp con biết yêu thương, điều đầu tiên để chúng biết yêu thương thì chúng phải được gây dựng một đời sống hạnh phúc và sẽ lan tỏa điều này đến cho những người xung quanh. Một đứa trẻ sống trong hạnh phúc thì học được rằng thế giới là nơi tốt đẹp để sống và có động lực để cống hiến. Các bạn có thể tham khảo bài viết của một ông bố đầy tâm huyết với con cái: Tôi đã làm gì để con được hạnh phúc?

 

@Phạm Thiên Hương

(Tổng hợp và dịch lại từ nước ngoài)

Homeschooling In Vietnam Group 

 

Dạy Con Thói Quen Chủ Động

Dạy con thói quen chủ động (phần 1)!

Sự tự lập của trẻ 12-24 tháng tuổi

1.     Người lớn đóng vai trò giúp đỡ, khuyến khích con tự làm lấy.

Thông qua cơ hội tương  tác với môi trường xung quanh, trực tiếp sử dụng 5 giác quan để trải nghiệm mọi thứ, bé sẽ dần trở nên độc lập, độc lập thực hiện những hành động dẫn đến độc lập trong tư duy, suy nghĩ.

Hãy luôn cho con cảm thấy việc con tham gia vào các sinh hoạt của gia đình là một phần tất yếu thường ngày, giúp con ý thức được quyền và trách nhiệm của mình với gia đình.

Hãy luôn đưa ra những lựa chọn ở những thời điểm phù hợp, chỉ giúp đỡ bé khi cần, giúp bé hiểu được rằng : “Bố Mẹ tin có thể tự làm được việc này.”

3 nguyên tắc người lớn cần nhớ để hướng trẻ đến sự độc lập

 

  1. Tạo cho bé một môi trường phù hợp với độ tuổi của bé, để bé được tiếp cận dễ dàng.
  2. Cho bé tham gia và quan sát vào mọi nếp sinh hoạt của gia đình. Bé sẽ dần hình thành khái niệm độc lập thông qua việc tận mắt chứng kiến.
  3. Luôn dành thời gian cho bé và cho bé có thời gian phát triển sự độc lập.

2.     Một số điều người lớn có thể làm để khuyến khích sự tự lập của bé.

  1. Tự mặc quần áo

–  Lựa chọn những loại quần áo mà bé có thể tự mặc: Áo sơ mi chui đầu dễ dàng, quần có dây lưng co giãn, khóa dán hoặc khóa bấm để bé có thể tự cài. (trước đó cần hướng dẫn bé hoạt động nhiều lần với khung vải trong góc THCS).

– Cho bé tự chọn một số quần áo bằng cách treo 1 vài bộ quần áo phù hợp trên móc ở tầm thấp vừa tầm với của bé. Luôn có một chiếc giỏ nhỏ để đựng quần áo bẩn.

  1. Hãy cho bé một cái gương đặt ở tầm thấp, một chiếc bàn chải cỡ nhỏ và lược để chải tóc. (Trước gương cũng đề hộp khăn ăn nhỏ để bé tự lau mũi trước gương).
  2. Tự lập trong vệ sinh cá nhân

– Có chiếc ghế nhỏ ở bồn cầu.

  1. Bồn rửa tay cũng cần thiết kế thấp, vừa tâm với bé.
  2. Tự lập trong việc ăn uống

Trong nhà bếp nên có 1 cái tủ thấp, hoặc ngăn kéo thấp để con tự phục vụ bản thân.

– Chú ý bát đĩa vừa tay trẻ, có thể cho trẻ sử dụng bát sứ, hay thủy tinh mà không phải bằng nhựa. Bé sẽ học cầm nắm đồ vật một cách cẩn thận sau vài lần làm rơi vỡ đồ. Người lớn không nên cáu giận hay trách mắng trẻ. Hãy để trẻ hiểu được bài học của sự sửa sai, nhận lỗi.

-Mời bé tham gia vào việc làm bếp với người lớn. Trẻ sẽ cảm thấy ngon miệng với đồ ăn trẻ đã tự làm (bóc quýt, chuối, xé bánh mỳ, nhặt rau.)

  1. Tự lập trong việc ngủ

-Nên kê một chiếc giường thấp trên sàn.

-Đồ chơi giá kệ cũng để ở tầm thấp với bé.

  1. Lập một kế hoạch sinh hoạt riêng và đều đặn theo trình tự hợp lý cho bé.

 

3.     Một số vấn đề liên quan đến việc mặc quần áo

  1. Tạo một môi trường để trẻ có thể bắt đầu tự mặc quần áo cho mình.

-Đặt quần áo ở ngăn tủ vừa tầm trẻ với.

-Đặt một vài bộ để bé lựa chọn. (đặt nhiều quá con không nhanh chóng đưa ra quyết định được.)

  1. Chỉ cho con bạn cách chọn quần áo.

Hãy đưa ra lựa chọn cho bé. Đôi lúc ta không thể chờ đợi bé tự đưa ra quyết định, cũng không nên quyết định thay bé. Hay nói : Con muốn đi đôi tất màu xanh hay màu trắng.

  1. Dành thời gian để bé lựa chọn

Chờ đợi bé một khoảng thời gian ngắn rồi mới đưa cho bé lựa chọn.

Những quần áo phù hợp để độc lập trong việc mặc quần áo

Clip Mặc quần áo: https://www.youtube.com/watch?v=hi5HhjCxp90

Clip Cởi giầy: https://www.youtube.com/watch?v=jju9i-7HK88

Clip Mang dép xăng đan vào: https://www.youtube.com/watch?v=7pLc8OfkHlU

  1. Hãy lựa chọn những quần áo có thể giúp bé tự mặc đồ: Áo chui đầu co giãn tay ngắn, quần có trun co giãn, giày dép có khóa kéo, hoặc dán (tránh loại dây hay cúc).

e.Hãy chỉ cho bé cách tự mặc quần áo

  • -Chia nhỏ các thao tác thật chậm.
  • -Cho bé cơ hội cố gắng và thấy vất vả. Sau đó bé mới thấy trân trọn thành quarcuar mình và học cách tự phục vụ.
  • -Khi thấy bé có dấu hiệu chán nản hoặc bực dọc vì cảm thấy khó khăn, người lớn nên giúp bé vừa đủ, k làm hộ.

f,Cách đi tất

  • Có thể hướng dẫn cho con đi tất khi ngồi ghế hoặc ngồi trên sàn.
  • Hãy nói: “Mẹ sẽ chỉ cho con cách đi tất vào chân.” Đôi khi bé sẽ muốn nhìn, đôi khi lại không. Hãy tôn trọng lựa chọn của bé.
  • Đầu tiên, cho 2 ngón tay cái vào một chiếc tất và thể hiện cho bé thấy bạn đang nới lỏng nó ra.
  • Vẫn giữ các ngón cái bên trong tất, nhẹ nhàng luồn các ngón chân vào bên trong.
  • Kéo dần dần chiếc tất lên bàn chân.
  • Đến lượt bé bắt chước bạn làm.
  • Nên lặp đi lặp lại hoạt động này đều đặn, hàng ngày.

g,Bài hướng dẫn cách đi giày

  • Mở chiếc khóa dán của chiếc giày
  • Nâng cái lưỡi giày lên
  • Banh rộng khoảng trống bên trong chiếc giày
  • Đưa chân vào.
  • Đóng chiếc khóa dán
  1. Hãy cho trẻ thời gian

Người lớn nên học cách chờ đợi, kiên nhẫn với con. Con cần thời gian để làm quen, và thành thạo các hoạt động. Người lớn chỉ đóng vai trò giúp đỡ, hỗ trợ từ xa khi cần thiết.

5.     Những câu hỏi thường gặp về việc mặc quần áo .

Câu hỏi: Không có đủ thời gian trong ngày

Tôi rất thích nếu con mình có thể bắt đầu tự mặc quần áo nhưng khi thử cho bé tự mặc thì tôi thấy mất quá nhiều thời gian và cuối cùng thì tôi phải mặc cho bé vì tôi thường có những thời gian biểu phải theo. Làm thế nào tôi có thể kết hợp việc giúp bé hình thành khả năng độc lập với những áp lực về thời gian do thời gian biểu bận rộn của chúng tôi?

Bạn nói đúng: để giúp bé tự mặc quần áo mất rất nhiều thời gian hơn là bạn mặc cho bé và đôi khi dường như là không đủ thời gian. Bạn có hai lựa chọn, bạn có thể bắt đầu sớm hơn hoặc là bạn mặc cho bé. Lựa chọn thứ hai có nghĩa là bạn sẽ có một giải pháp nhanh chóng ngay trước mắt, nhưng khi con bạn lớn lên và phát triển sang giai đoạn mới và khao khát muốn tự mình làm mọi thứ, thì việc mặc quần áo cho bé trở thành nguy cơ bất đồng giữa bé và bạn, mà điều này cũng vẫn sẽ khiến bạn chậm trễ. Lời khuyên tốt nhất, nếu bạn thật sự không thể bắt đầu sớm hơn, là hãy chọn những lúc và những dịp mà bạn có đủ thời gian để chỉ cho con bạn làm những điều đơn giản. Hãy chỉ cho bé một cách rõ ràng, có lẽ bằng cách lặp lại một bước nhỏ vài lần và sau đó để bé tự mình thử một bước. Rồi dần dần khuyến khích bé thực hiện vài bước. Bé sẽ cố gắng tự mình làm tất cả trước khi bạn nhận ra điều đó. Nếu bé rất mệt, bé sẽ không muốn thử và vào những dịp như vậy bạn hãy mặc cho bé. Từng chút từng chút một, bé sẽ học và thích tự mình mặc quần áo. Một điều cần lưu ý là, đừng khen quá lời mỗi hành động nhỏ đơn lẻ hay mất kiên nhẫn khi bé không muốn cố gắng. Khi có ít thời gian, bạn hãy giải thích cho bé biết là bạn sẽ giúp bé hôm nay vì bạn cần phải có mặt ở nơi nào đó vào một thời gian nhất định.

Câu hỏi: Làm thế nào tôi bảo đảm được là mọi người đều có cùng một cách tiếp cận?

Tôi dã dành nhiều thời gian hướng dẫn con trai tôi tự mặc quần áo và có một lúc, bé có tiến bộ tốt và dường như thực sự thích thú khi có thể tự đi giày được một mình. Bây giờ tôi đi làm trở lại, người chăm sóc bé làm tất cả mọi thứ cho con tôi, thì con tôi bắt đầu từ chối tự làm bất kì việc gì. Khi tôi gợi ý là bé nên đi giày vào vì sắp ra ngoài, bé chỉ giơ chân lên mặt tôi và nói: “Mẹ đi giày cho con”. Tôi nên đáp lại như thế nào đây?

Trả lời

Đấy là lý do tại sao việc mọi người đều có cách tiếp cận nhất quán với trẻ nhỏ lại rất quan trọng. Chắc chắn bạn không muốn mình có vẻ giống một người khó khăn không bao giờ làm bất kì điều gì cho bé, nhưng khi có ai khác trong cuộc đời bé đang làm mọi thứ cho bé thì bạn sẽ luôn tự đặt mình vào tình thế này. Có lẽ bạn có thể chọn lựa những công việc nhỏ để tất cả các bạn thống nhất cùng làm mỗi tuần. Ví dụ, bạn có thể lên kế hoạch để xem cho đến cuối tuần thì con trai bạn có thể học cách mang tất, mặc áo choàng hay áo khoát được hay không. Hãy cùng nhau vạch ra những cách thức đơn giản mà cả hai có thể thực hiện để giúp bé học cách làm và thảo luận mỗi ngày xem cách nào có hiệu quả và cách nào thì không.

Câu hỏi: Tôi không biết chắc là chúng tôi đang có tiến bộ hay không.

Tôi đã làm theo những bước đơn giản này để giúp con tôi học cách tự mặc đồ và có ngày bé có vẻ làm rất tốt và có thể tự đi giày và mặc áo choàng, nhưng có những ngày bé có vẻ như không thể tự mình làm được gì hết. Có phải bé đang chỉ tìm sự quan tâm chú ý hay điều này là bình thường?

Trả lời

Trẻ phát triển thất thường, có đợt không đều, có lúc đột phát và đó là điều bình thường nếu có những ngày chúng dường như không thể làm những việc mà chúng có thể làm hôm qua. Đôi khi có thể là vì chúng mệt hay có lẽ chúng chỉ đang có nhu cầu được quan tâm chú ý. Tất cả chúng ta đều có những ngày như vậy, thậm chí ngay cả khi đã là người lớn và sẽ hoàn toàn hợp lý nếu bạn hỗ trợ thêm khi trẻ có vẻ như cần đến sự giúp đỡ của bạn. Nếu có thể, hãy thử dùng cách chỉ giúp đỡ vừa đủ để bé có thể vượt qua một thách thức cụ thể mà bé đang phải đối diện và sau đó để bé tự tiếp tục. Điều quan trọng là việc giúp trẻ trở nên tự lập vẫn là một trải nghiệm tích cực cho cả hai mà không bị biến thành một chiến trường.

Câu hỏi: Con tôi không tự lựa chọn những quần áo như tôi muốn.

Con tôi thực sự thích tự mình chọn lựa quần áo và nói chung là điều này khiến việc thức dậy và ra khỏi nhà mỗi sáng đỡ căng thẳng hơn. Đôi khi bé muốn mặc những bộ đồ không phù hợp với bất kì việc gì chúng tôi sắp làm. Ví dụ, bé muốn mặc chiếc đầm đẹp nhất khi chúng tôi định ra công viên hay một chiếc đầm mùa hè khi bên ngoài trời đang đóng băng. Tôi nên làm gì với điều này? Tôi thử gợi ý những bộ quần áo mà bé có thể lựa chọn, nhưng đôi khi bé nhất định chọn cái gì khác. Có vẻ như không ổn nếu để bé tự đưa ra tất cả các quyết định cho bản thân.

Trả lời

Đây là một ví dụ rất điển hình chứng minh rằng sự chuẩn bị là chìa khóa dẫn đến thành công. Bạn phải bảo đảm rằng những thứ có trong tủ là phù hợp và cho dù bé có đưa ra lựa chọn nào thì bạn cũng sẽ cảm thấy hài lòng với lựa chọn ấy. Hãy cất những chiếc đầm dành cho các buổi tiệc đi nơi khác và chỉ mang ra cho bé tự do lựa chọn khi có dịp thích hợp. Hãy cất đi những chiếc đầm mùa hè nếu bên ngoài trời đang có tuyết và rồi thì bé có thể chọn những bộ đồ mà bé muốn. Dĩ nhiên là bạn có thể vẫn thấy là sự kết hợp màu sắc trang phục của bé không phải là thứ mà bạn muốn nhưng bạn hãy chịu đựng điều đó đi nhé!

 

 

 

 

@ Phạm Thiên Hương

(Quan sát và học hỏi từ giáo viên Montessori)

Group Homeschooling in Vietnam