dạy con chủ động

Dạy Con Thói Quen Chủ Động

by Keziah Huong · 1 comment

Dạy con thói quen chủ động (phần 1)!

Sự tự lập của trẻ 12-24 tháng tuổi

1.     Người lớn đóng vai trò giúp đỡ, khuyến khích con tự làm lấy.

Thông qua cơ hội tương  tác với môi trường xung quanh, trực tiếp sử dụng 5 giác quan để trải nghiệm mọi thứ, bé sẽ dần trở nên độc lập, độc lập thực hiện những hành động dẫn đến độc lập trong tư duy, suy nghĩ.

Hãy luôn cho con cảm thấy việc con tham gia vào các sinh hoạt của gia đình là một phần tất yếu thường ngày, giúp con ý thức được quyền và trách nhiệm của mình với gia đình.

Hãy luôn đưa ra những lựa chọn ở những thời điểm phù hợp, chỉ giúp đỡ bé khi cần, giúp bé hiểu được rằng : “Bố Mẹ tin có thể tự làm được việc này.”

3 nguyên tắc người lớn cần nhớ để hướng trẻ đến sự độc lập

 

  1. Tạo cho bé một môi trường phù hợp với độ tuổi của bé, để bé được tiếp cận dễ dàng.
  2. Cho bé tham gia và quan sát vào mọi nếp sinh hoạt của gia đình. Bé sẽ dần hình thành khái niệm độc lập thông qua việc tận mắt chứng kiến.
  3. Luôn dành thời gian cho bé và cho bé có thời gian phát triển sự độc lập.

2.     Một số điều người lớn có thể làm để khuyến khích sự tự lập của bé.

  1. Tự mặc quần áo

–  Lựa chọn những loại quần áo mà bé có thể tự mặc: Áo sơ mi chui đầu dễ dàng, quần có dây lưng co giãn, khóa dán hoặc khóa bấm để bé có thể tự cài. (trước đó cần hướng dẫn bé hoạt động nhiều lần với khung vải trong góc THCS).

– Cho bé tự chọn một số quần áo bằng cách treo 1 vài bộ quần áo phù hợp trên móc ở tầm thấp vừa tầm với của bé. Luôn có một chiếc giỏ nhỏ để đựng quần áo bẩn.

  1. Hãy cho bé một cái gương đặt ở tầm thấp, một chiếc bàn chải cỡ nhỏ và lược để chải tóc. (Trước gương cũng đề hộp khăn ăn nhỏ để bé tự lau mũi trước gương).
  2. Tự lập trong vệ sinh cá nhân

– Có chiếc ghế nhỏ ở bồn cầu.

  1. Bồn rửa tay cũng cần thiết kế thấp, vừa tâm với bé.
  2. Tự lập trong việc ăn uống

Trong nhà bếp nên có 1 cái tủ thấp, hoặc ngăn kéo thấp để con tự phục vụ bản thân.

– Chú ý bát đĩa vừa tay trẻ, có thể cho trẻ sử dụng bát sứ, hay thủy tinh mà không phải bằng nhựa. Bé sẽ học cầm nắm đồ vật một cách cẩn thận sau vài lần làm rơi vỡ đồ. Người lớn không nên cáu giận hay trách mắng trẻ. Hãy để trẻ hiểu được bài học của sự sửa sai, nhận lỗi.

-Mời bé tham gia vào việc làm bếp với người lớn. Trẻ sẽ cảm thấy ngon miệng với đồ ăn trẻ đã tự làm (bóc quýt, chuối, xé bánh mỳ, nhặt rau.)

  1. Tự lập trong việc ngủ

-Nên kê một chiếc giường thấp trên sàn.

-Đồ chơi giá kệ cũng để ở tầm thấp với bé.

  1. Lập một kế hoạch sinh hoạt riêng và đều đặn theo trình tự hợp lý cho bé.

 

3.     Một số vấn đề liên quan đến việc mặc quần áo

  1. Tạo một môi trường để trẻ có thể bắt đầu tự mặc quần áo cho mình.

-Đặt quần áo ở ngăn tủ vừa tầm trẻ với.

-Đặt một vài bộ để bé lựa chọn. (đặt nhiều quá con không nhanh chóng đưa ra quyết định được.)

  1. Chỉ cho con bạn cách chọn quần áo.

Hãy đưa ra lựa chọn cho bé. Đôi lúc ta không thể chờ đợi bé tự đưa ra quyết định, cũng không nên quyết định thay bé. Hay nói : Con muốn đi đôi tất màu xanh hay màu trắng.

  1. Dành thời gian để bé lựa chọn

Chờ đợi bé một khoảng thời gian ngắn rồi mới đưa cho bé lựa chọn.

Những quần áo phù hợp để độc lập trong việc mặc quần áo

Clip Mặc quần áo: https://www.youtube.com/watch?v=hi5HhjCxp90

Clip Cởi giầy: https://www.youtube.com/watch?v=jju9i-7HK88

Clip Mang dép xăng đan vào: https://www.youtube.com/watch?v=7pLc8OfkHlU

  1. Hãy lựa chọn những quần áo có thể giúp bé tự mặc đồ: Áo chui đầu co giãn tay ngắn, quần có trun co giãn, giày dép có khóa kéo, hoặc dán (tránh loại dây hay cúc).

e.Hãy chỉ cho bé cách tự mặc quần áo

  • -Chia nhỏ các thao tác thật chậm.
  • -Cho bé cơ hội cố gắng và thấy vất vả. Sau đó bé mới thấy trân trọn thành quarcuar mình và học cách tự phục vụ.
  • -Khi thấy bé có dấu hiệu chán nản hoặc bực dọc vì cảm thấy khó khăn, người lớn nên giúp bé vừa đủ, k làm hộ.

f,Cách đi tất

  • Có thể hướng dẫn cho con đi tất khi ngồi ghế hoặc ngồi trên sàn.
  • Hãy nói: “Mẹ sẽ chỉ cho con cách đi tất vào chân.” Đôi khi bé sẽ muốn nhìn, đôi khi lại không. Hãy tôn trọng lựa chọn của bé.
  • Đầu tiên, cho 2 ngón tay cái vào một chiếc tất và thể hiện cho bé thấy bạn đang nới lỏng nó ra.
  • Vẫn giữ các ngón cái bên trong tất, nhẹ nhàng luồn các ngón chân vào bên trong.
  • Kéo dần dần chiếc tất lên bàn chân.
  • Đến lượt bé bắt chước bạn làm.
  • Nên lặp đi lặp lại hoạt động này đều đặn, hàng ngày.

g,Bài hướng dẫn cách đi giày

  • Mở chiếc khóa dán của chiếc giày
  • Nâng cái lưỡi giày lên
  • Banh rộng khoảng trống bên trong chiếc giày
  • Đưa chân vào.
  • Đóng chiếc khóa dán
  1. Hãy cho trẻ thời gian

Người lớn nên học cách chờ đợi, kiên nhẫn với con. Con cần thời gian để làm quen, và thành thạo các hoạt động. Người lớn chỉ đóng vai trò giúp đỡ, hỗ trợ từ xa khi cần thiết.

5.     Những câu hỏi thường gặp về việc mặc quần áo .

Câu hỏi: Không có đủ thời gian trong ngày

Tôi rất thích nếu con mình có thể bắt đầu tự mặc quần áo nhưng khi thử cho bé tự mặc thì tôi thấy mất quá nhiều thời gian và cuối cùng thì tôi phải mặc cho bé vì tôi thường có những thời gian biểu phải theo. Làm thế nào tôi có thể kết hợp việc giúp bé hình thành khả năng độc lập với những áp lực về thời gian do thời gian biểu bận rộn của chúng tôi?

Bạn nói đúng: để giúp bé tự mặc quần áo mất rất nhiều thời gian hơn là bạn mặc cho bé và đôi khi dường như là không đủ thời gian. Bạn có hai lựa chọn, bạn có thể bắt đầu sớm hơn hoặc là bạn mặc cho bé. Lựa chọn thứ hai có nghĩa là bạn sẽ có một giải pháp nhanh chóng ngay trước mắt, nhưng khi con bạn lớn lên và phát triển sang giai đoạn mới và khao khát muốn tự mình làm mọi thứ, thì việc mặc quần áo cho bé trở thành nguy cơ bất đồng giữa bé và bạn, mà điều này cũng vẫn sẽ khiến bạn chậm trễ. Lời khuyên tốt nhất, nếu bạn thật sự không thể bắt đầu sớm hơn, là hãy chọn những lúc và những dịp mà bạn có đủ thời gian để chỉ cho con bạn làm những điều đơn giản. Hãy chỉ cho bé một cách rõ ràng, có lẽ bằng cách lặp lại một bước nhỏ vài lần và sau đó để bé tự mình thử một bước. Rồi dần dần khuyến khích bé thực hiện vài bước. Bé sẽ cố gắng tự mình làm tất cả trước khi bạn nhận ra điều đó. Nếu bé rất mệt, bé sẽ không muốn thử và vào những dịp như vậy bạn hãy mặc cho bé. Từng chút từng chút một, bé sẽ học và thích tự mình mặc quần áo. Một điều cần lưu ý là, đừng khen quá lời mỗi hành động nhỏ đơn lẻ hay mất kiên nhẫn khi bé không muốn cố gắng. Khi có ít thời gian, bạn hãy giải thích cho bé biết là bạn sẽ giúp bé hôm nay vì bạn cần phải có mặt ở nơi nào đó vào một thời gian nhất định.

Câu hỏi: Làm thế nào tôi bảo đảm được là mọi người đều có cùng một cách tiếp cận?

Tôi dã dành nhiều thời gian hướng dẫn con trai tôi tự mặc quần áo và có một lúc, bé có tiến bộ tốt và dường như thực sự thích thú khi có thể tự đi giày được một mình. Bây giờ tôi đi làm trở lại, người chăm sóc bé làm tất cả mọi thứ cho con tôi, thì con tôi bắt đầu từ chối tự làm bất kì việc gì. Khi tôi gợi ý là bé nên đi giày vào vì sắp ra ngoài, bé chỉ giơ chân lên mặt tôi và nói: “Mẹ đi giày cho con”. Tôi nên đáp lại như thế nào đây?

Trả lời

Đấy là lý do tại sao việc mọi người đều có cách tiếp cận nhất quán với trẻ nhỏ lại rất quan trọng. Chắc chắn bạn không muốn mình có vẻ giống một người khó khăn không bao giờ làm bất kì điều gì cho bé, nhưng khi có ai khác trong cuộc đời bé đang làm mọi thứ cho bé thì bạn sẽ luôn tự đặt mình vào tình thế này. Có lẽ bạn có thể chọn lựa những công việc nhỏ để tất cả các bạn thống nhất cùng làm mỗi tuần. Ví dụ, bạn có thể lên kế hoạch để xem cho đến cuối tuần thì con trai bạn có thể học cách mang tất, mặc áo choàng hay áo khoát được hay không. Hãy cùng nhau vạch ra những cách thức đơn giản mà cả hai có thể thực hiện để giúp bé học cách làm và thảo luận mỗi ngày xem cách nào có hiệu quả và cách nào thì không.

Câu hỏi: Tôi không biết chắc là chúng tôi đang có tiến bộ hay không.

Tôi đã làm theo những bước đơn giản này để giúp con tôi học cách tự mặc đồ và có ngày bé có vẻ làm rất tốt và có thể tự đi giày và mặc áo choàng, nhưng có những ngày bé có vẻ như không thể tự mình làm được gì hết. Có phải bé đang chỉ tìm sự quan tâm chú ý hay điều này là bình thường?

Trả lời

Trẻ phát triển thất thường, có đợt không đều, có lúc đột phát và đó là điều bình thường nếu có những ngày chúng dường như không thể làm những việc mà chúng có thể làm hôm qua. Đôi khi có thể là vì chúng mệt hay có lẽ chúng chỉ đang có nhu cầu được quan tâm chú ý. Tất cả chúng ta đều có những ngày như vậy, thậm chí ngay cả khi đã là người lớn và sẽ hoàn toàn hợp lý nếu bạn hỗ trợ thêm khi trẻ có vẻ như cần đến sự giúp đỡ của bạn. Nếu có thể, hãy thử dùng cách chỉ giúp đỡ vừa đủ để bé có thể vượt qua một thách thức cụ thể mà bé đang phải đối diện và sau đó để bé tự tiếp tục. Điều quan trọng là việc giúp trẻ trở nên tự lập vẫn là một trải nghiệm tích cực cho cả hai mà không bị biến thành một chiến trường.

Câu hỏi: Con tôi không tự lựa chọn những quần áo như tôi muốn.

Con tôi thực sự thích tự mình chọn lựa quần áo và nói chung là điều này khiến việc thức dậy và ra khỏi nhà mỗi sáng đỡ căng thẳng hơn. Đôi khi bé muốn mặc những bộ đồ không phù hợp với bất kì việc gì chúng tôi sắp làm. Ví dụ, bé muốn mặc chiếc đầm đẹp nhất khi chúng tôi định ra công viên hay một chiếc đầm mùa hè khi bên ngoài trời đang đóng băng. Tôi nên làm gì với điều này? Tôi thử gợi ý những bộ quần áo mà bé có thể lựa chọn, nhưng đôi khi bé nhất định chọn cái gì khác. Có vẻ như không ổn nếu để bé tự đưa ra tất cả các quyết định cho bản thân.

Trả lời

Đây là một ví dụ rất điển hình chứng minh rằng sự chuẩn bị là chìa khóa dẫn đến thành công. Bạn phải bảo đảm rằng những thứ có trong tủ là phù hợp và cho dù bé có đưa ra lựa chọn nào thì bạn cũng sẽ cảm thấy hài lòng với lựa chọn ấy. Hãy cất những chiếc đầm dành cho các buổi tiệc đi nơi khác và chỉ mang ra cho bé tự do lựa chọn khi có dịp thích hợp. Hãy cất đi những chiếc đầm mùa hè nếu bên ngoài trời đang có tuyết và rồi thì bé có thể chọn những bộ đồ mà bé muốn. Dĩ nhiên là bạn có thể vẫn thấy là sự kết hợp màu sắc trang phục của bé không phải là thứ mà bạn muốn nhưng bạn hãy chịu đựng điều đó đi nhé!

 

 

 

 

@ Phạm Thiên Hương

(Quan sát và học hỏi từ giáo viên Montessori)

Group Homeschooling in Vietnam

About Keziah Huong

{ 1 comment… read it below or add one }

emivn December 23, 2016 at 12:00 pm

Thank you very much !

Reply

Leave a Comment

Next post: