homeschool o viet nam

Home School Ở Việt Nam

Câu chuyện về homes-chool sớm của một gia đình ở Việt Nam

Blog của mình là nơi lưu giữ những thông tin cá nhân trong quá trình homeschool cùng con. Dù viết không hay nhưng có nhiều bạn bè inbox  hỏi về kinh nghiệm homeschool cho con, mình không thể trả lời từng nhà nên tổng hợp bài viết lưu lại trên này cho dễ thấy.

Mình rất mong muốn tìm những cha mẹ có cùng tâm huyết tự dạy con ở nhà dưới nhiều hình thức và đồng hành cho đến lúc con trưởng thành chứ không phó thác con cái cho trường lớp và luôn tìm tòi học hỏi để dạy dỗ con cái phát triển toàn diện. Chúng ta sẽ cùng trao đổi để học hỏi lẫn nhau nên mình rất mong được nghe chia sẻ của những thành viên trong nhóm Homeschooling in Vietnam, đặc biệt là những người đang làm trong ngành giáo dục.

Đây là câu chuyện của gia đình mình cùng với những người bạn chung niềm tin và có khá nhiều điểm tương đồng trong quan điểm giáo dục con. Số lượng các gia đình nhóm lại với nhau cũng chỉ là con số vô cùng nhỏ bé trong xã hội. Mình thấy phù hợp với hoàn cảnh của mình thì áp dụng thôi! Mình được truyền cảm hứng rất nhiều từ các bà mẹ đông con ở Mỹ, tụi mình có một nhóm các gia đình đông con cả Việt Nam và nước ngoài đồng hành cùng tạo môi trường cho các con học tập và trải nghiệm cùng nhau, dựa vào thiên hướng riêng của các con và các con rất thích như vậy. Quyết định này do chính các con mong muốn vì chúng cảm thấy hạnh phúc, được sống là chính mình, được tự do khám phá và học theo cách của mình. Các con cũng có cơ hội học hỏi thông qua các nhóm khác nhau và các bạn tham gia trong một nhóm cũng rất đa dạng về tính cách, thường xuyên thực hiện các dự án cùng nhau để phát triển kĩ năng và nhân cách. Rất nhiều mẹ trong nhóm chúng mình là những người thích gần gũi trẻ và cảm thấy hạnh phúc trong môi trường trẻ em.

Mình cùng các bé đến trải nghiệm với một nhóm các bạn Montessori người Việt Nam. Đây là phương pháp học trộn tuổi và phát triển cá nhân rất tốt, phù hợp với các gia đình homeschool. Các cha mẹ trong nhóm homeschool của mình sử dụng tài liệu chính thống có uy tín trên thếgiới để dạy các con và rất hạn chế dùng thiết bị. Một trong những kênh hiệu quả là học liệu của A BekaRazkids. 

Chúng mình có chung niềm tin và cùng bắt tay vào tạo ra môi trường nuôi dưỡng những giá trị sống, cố gắng cho con trải nghiệm cuộc sống thật càng nhiều càng tốt, những thứ mà trong khuôn mẫu của trường học không phản ánh được hết. Những kĩ năng thực hành cuộc sống và giải quyết vấn đề của các con được các mẹ đặc biệt quan tâm. Chúng mình không hề phủ nhận những giá trị mà trường lớp mang lại, chỉ là chúng mình chọn hướng đi riêng thế thôi. Ai cùng quan điểm thì nhập hội, ai không cùng quan điểm thì bỏ qua. Hình thức mà chúng mình đang áp dụng nó hơi khác với việc homeschool riêng rẽ của từng gia đình mà các gia đình homeschool cùng hợp sức tạo môi trường cho con em mình. Mình chưa biết dùng từ nào, đại khác là một hình thức giáo dục ngoài trường học.

Đây là những buổi sinh hoạt của các con với các bạn homeschool đến từ các gia đình Mỹ và các nước khác. Các con được chia nhóm theo độ tuổi gần nhau để học Art và Sport.

Nhóm chúng tôi thuê người có chuyên môn về hướng dẫn các con học ngoại khóa, các mẹ kiểm soát chặt chẽ chất lượng buổi học. Chúng tôi mong muốn tạo ra một sân chơi lớn hơn để tổ chức các buổi sinh hoạt ngoại khóa dành riêng cho các nhóm trẻ homeschool từ các nước đến đây giao lưu với các bạn homeschooling người Việt.

Ngay các gia đình trong nhóm homeschool của chúng tôi cũng rất đa dạng về quốc tịch và nhiều mẹ trong số đó là giáo viên. Chúng tôi hỗ trợ nhau cùng dẫn dắt các con và chúng tôi học hỏi từ những mẹ lớn tuổi đã từng homeschool thành công cho nhiều đứa con.

bạn bè

 

Các gia đình tuy ko theo một chương trình nhất định nào nhưng đa số các gia đình mới bắt đầu homeschool cho các con thì được khuyên là nên dùng sách hướng dẫn của A Beka. Các con có thể kết hợp vừa học ở nhà vừa theo nhóm gần nhà thì cha mẹ gần gũi con hơn, không tốn kém thời gian đi lại và kiểm soát chất lượng tốt hơn do chương trình hướng dẫn chi tiết cho cha mẹ. Họ có cả một quyển hướng dẫn chi tiết cho cha mẹ phải làm thế nào hàng ngày nhưng có điều là nó bằng tiếng Anh nên các con cũng phải nghe nói tốt mới nên theo. Còn lại chương trình tiếng Việt thì các mẹ Việt Nam tự chọn lọc sách học phù hợp với con mình.

Việc giáo dục con, với tôi, điều quan trọng nhất là giúp trẻ phát triển nhân cách và để các con trưởng thành, biết lãnh đạo bản thân để sống có ý nghĩa nhất. Cụm từ” phát triển những nhà lãnh đạo tương lại” mà tôi dùng là lấy cảm hứng từ chương trình “The Leader In Me” mà tôi đã áp dụng cho con và thấy nó rất hiệu quả trong việc xây dựng thói quen. Hai từ “Lãnh đạo” dễ gây hiểu lầm nhưng  ý của nó chỉ là giúp đứa trẻ lãnh đạo bản thân thật tốt để trưởng thành và ảnh hưởng điều tốt đẹp cho cộng đồng, sống biết yêu thương và cống hiến. Tôi được học rằng “lãnh đạo là phục vụ với tấm lòng chân thành” – đơn giản thế thôi và tôi trao quyền lãnh đạo cho các con trong từng công việc cụ thể mà các con lãnh trách nhiệm. Điều đó truyền cảm hứng và tạo động lực cho các con phấn đấu hoàn thiện bản thân.

Làm việc nhà

Lưu ý đối với những gia đình muốn home school cho con:

Từ kinh nghiệm home school của bản thân, tôi thấy áp dụng phương pháp này từ sớm rất quan trọng vì bố mẹ có thời gian chất lượng dành cho con nên có thể xây dựng mối quan hệ tốt với con và giúp con phát triển cảm xúc lành mạnh.  Tuy nhiên, những người đang làm công chức thì rất khó vì phụ thuộc thời gian, các gia đình làm việc tự do thì dễ áp dụng hơn.  Chúng tôi có một nhóm cha mẹ hỗ trợ nhau trong việc này nhưng cũng chưa dám homeschool hoàn toàn khi con vào lớp 1 mà chỉ homeschool một phần để bù đắp những thứ không có ở trường học. Ở lứa tuổi dưới 6, việc homeschool hoàn toàn được các mẹ phân công nhau, cùng nghiên cứu tài liệu và cùng học hỏi, giám sát việc học của các con. Cũng có vài mẹ làm sư phạm thì chịu trách nhiệm nhiều hơn, có mẹ giỏi về thủ công, có mẹ lại giỏi về kể truyện hoặc trò chơi, dã ngoại…  Các mẹ trong nhóm chia nhau cùng giúp đỡ các con với hết tâm huyết, có môn khoa học cần làm nhiều thí nghiệm thì thuê giáo viên chuyên về dạy thêm cho các con nữa. Môn tiếng Anh thì thuê giáo viên bản ngữ dạy mỗi tuần một buổi…. Các con hoạt động nhóm nhỏ nên khả năng tiếp thu kiến thức rất tốt, thời gian còn lại các mẹ đang tìm kiếm những nơi rộng lớn hơn cho các con giao lưu trong cộng đồng để tập cho các con thích nghi với áp lực cao hơn. Vì vậy mình mở một group kín trên FB “Homeschooling in Vietnam” để tìm kiếm những cha mẹ có cùng mong muốn homeschool cho con, cùng tạo dựng cộng đồng vì các con. Hoạt đồng cộng đồng này không nhất thiết phải diễn ra hàng ngày giống như trường học mà sẽ tổ chức theo kỳ vì đó là môi trường tập trung vì mục đích giao lưu là chính. Việc học tập và rèn luyện hàng ngày của các con đã diễn ra ở những nhóm nhỏ rồi.

Trước khi homeschool cho các con, mình đã:

– Xác định rõ mục tiêu và mong ước của chính các con và cả gia đình khi chọn phương án home school . Hiện nay chưa có chương trình nào bằng tiếng Việt để thực hiện homeschool nên các mẹ phải tự chọn lọc sách phù hợp với con còn lại toàn tài liệu bằng tiếng Anh bởi vậy khả năng tiếng Anh của con phải tốt. Ngoài ra, con cũng phải là người có khả năng tự học, tự kỉ luật và cha mẹ chỉ đóng vai trò hỗ trợ.  Các con học theo nhóm và cần người có chuyên môn hướng dẫn để bổ sung những thứ cha mẹ thiếu nên các mẹ nhóm mình lên kế hoạch cho một khoản kinh phí để tạo môi trường tốt cho con. Các con học theo chương trình của Mỹ thì xác định là khó theo hệ thống giáo dục đại học của Việt Nam nên không thể bỏ giữa chừng mà phải theo đến cùng và lên kế hoạch cho các con du học. Đây là chỉ mục tiêu dài hạn của một số mẹ trong nhóm chứ không phải là tất cả. Trường học cũng đâu phải là nơi duy nhất để con học tập và tấm bằng cũng không phải là thứ duy nhất giúp con tạo ra cuộc sống hạnh phúc cho chính mình. Có nhiều con đường để làm nên một cuộc sống hạnh phúc mà!
– Cha mẹ là người hiểu con hơn hết, nếu để ý quan sát con và tìm tòi học hỏi những kiến thức liên quan đến trẻ thơ thì cha mẹ hoàn toàn có thể chọn được  những chương trình phù hợp để con phát triển tốt nhất nhưng môi trường gia đình phải nhất quán. Dù cha mẹ hiểu con nhưng cũng cần hiểu biết về tâm lý và có năng khiếu sư phạm để update mình thường xuyên. Ngay cả giáo viên cũng cần làm việc này để giúp nhóm trẻ phát triển tốt. Trường công, trường tư hay homeschool đều chỉ là những mô hình giáo dục cùng tồn tại mà thôi. Việc đứa trẻ có cuộc sống hạnh phúc hay không là do nó có sự chỉ dẫn đúng và được ở trong môi trường phù hợp chứ không phải là công, tư hay homeschool.

– Chúng tôi chọng homeschool để có thêm thời gian tận dụng môi trường thực tế để sáng tạo ra những bài học thực tiễn giúp con xây dựng thói quen tốt. Cái này nhiều đứa trẻ unschooling đẫ làm rất tốt.

– Cha mẹ nên tích cực tham khảo lộ trình home school của những người từng áp dụng thành công trên thế giới vì những chia sẻ của họ rất thực tế và phần nào giúp ích cho mình trong việc lên lộ trình  riêng cho con nhà mình.

– Điều quan trọng nhất đối với việc home school là cha mẹ phải dành rất nhiều thời gian đồng hành cùng con, phải tạo được cộng đồng cho con giao lưu, kết hợp phất triển thể chất và năng khiếu. Cả nhà đề thấy hạnh phúc về điề đó.

– Xây dựng mối liên hệ tình cảm tốt với con, giúp con phát triển toàn diện. Nếu cha mẹ coi việc dạy con ở nhà là một gánh nặng, ảnh hưởng tiêu cực đến cảm xúc của con thì không nên.

homeschool som

Có nhiều ý kiến cho rằng việc home school sẽ khiến trẻ khó hòa nhập ý kiến chị về vấn đề này như thế nào?

Vấn Đề Hòa Nhập Xã Hội Của Trẻ Home-Schooling Từ Sớm:

Nhiều ý kiến cho rằng trẻ home school ở Việt Nam thường là những cháu có vấn đề khó khăn với trường lớp và sẽ khó hòa nhập cộng đồng. Thực tế, những trường hợp đó không nhiều, gia đình mình chọn  home-school không phải vì con đặc biệt hay do con không theo được chương trình học ở trường, chỉ là bố mẹ và con có mục tiêu khác với trường học nên mới tổ chức một hình thức học khác cho phù hợp. Các cháu nhà mình đều được tham gia hoạt động cộng đồng theo nhóm vào mỗi sáng chủ nhật nhưng mình thấy vẫn rất ít nên mình muốn tìm thêm các nhóm giao lưu cho trẻ em để con tự tin hơn trong giao tiếp. Mình đã rất tích cực tìm kiếm những nơi phù hợp để con có môi trường tiếp xúc xã hội nhiều hơn. Vấn đề con có hòa nhập hay không phụ thuộc rất nhiều vào việc con học cách giải quyết vấn đề khó khăn và xung đột, bảo vệ bản thân nơi công cộng và chủ động đưa ra giải pháp khắc phục những vấn đề con gặp phải trong cuộc sống. Điều này mình đã thử nghiệm và trao quyền chủ động cho con tự giải quyết từ trong gia đình và ở những nhóm nhỏ trước sau đó đến những nhóm lớn hơn. Nếu con có nền tảng gia đình vững vàng, được trang bị những kĩ năng cần thiết thì sau này sẽ không quá bỡ ngỡ khi bước vào môi trường tập trung và cũng tự tin hơn để vượt qua thử thách trong cuộc sống.

homeschool

Khi bé thứ hai nhà tôi vào lớp một được một tháng, cô giáo chủ nhiệm nhận xét cháu hòa nhập rất tốt và tiến bộ nhiều: “Con tự tin đọc bài, hay giơ tay phát biểu, rất mạnh dạn”. Làm việc nhóm cũng không có gì khó khăn với con vì trước đó con thường xuyên được tham gia các hoạt động tập thể trong thời gian home school.

homeschooling

Lựa chọn homeschool là do cha mẹ muốn con có thực chất chứ không quan trọng bằng cấp nên chất lượng giáo dục được đưa lên hàng đầu. Giáo viên mà chúng tôi lựa chọn cùng cộng tác để khích lệ các con phát triển là những người giàu kinh nghiệm và thực sự yêu trẻ.

Các mẹ rất hài lòng vì con được truyền cảm xúc tích cực và ham học hỏi, coi việc học là niềm vui.

Tham Khảo – Lộ Trình Học Tiếng Anh & Homeschooling 

Group:  HOMESCHOOLING IN VIETNAM 

FanPage  Phamthienhuong.com