homeschool  tu som

Homeschool Từ Sớm – Giáo Dục Sớm Trong Gia Đình 

by Keziah Huong · 0 comments

Quan điểm của Keziah Hương về homeschool từ sớm

(giáo dục sớm trong gia đình)

Nói đến homeschool, nhiều người nghĩ rằng đó là hình thức cha mẹ tự dạy kiến thức cho con trong giai đoạn phổ thông. Hiện nay có rất nhiều trường phái giáo dục sớm trong trường học. Mình nghĩ trách nhiệm giáo dục sớm thuộc về các gia đình trước tiên và mình gọi đó là homeschool từ sớm. Kể từ hôm có phóng viên báo Vietnamnet đến hỏi mình cung cấp một vài thông tin cá nhân trong việc homeschool từ sớm cho hai bé nhà mình, mình thấy có rất nhiều ý kiến trái chiều về việc homeschooling ở Việt Nam. Đây có thể coi là một chủ đề đang được quan tâm của nhiều cha mẹ và họ đang tranh cãi nảy lửa về việc có nên cho con homeschooling hoàn toàn không?

Yeu-thuong-chia-se

 

Theo mình thì homeschooling nên hiểu như việc cha mẹ tự dạy con ở nhà, có nên theo hoàn toàn hay theo một phần vẫn nên gọi là homeschool cho con và điều đó còn phụ thuộc vào điều kiện của từng gia đình và sự đáp ứng của chính con cái họ. Chương trình homeschool  Abeka của Mỹ  mà mình áp dụng được thiết kế cho các con từ 4 tuổi (K4).  Ngoài ra có những chương trình khác còn thiết kế cho các bé từ 2 tuổi nhưng mình thấy ở tuổi dưới 6 nên cho các con chơi nhiều nên mình chỉ áp dụng một phần thôi. Cháu thứ hai nhà mình homeschool hoàn toàn từ 4 tuổi sau khi rời trường mầm non  ở quê (con học 1 năm ở trường công theo hộ khẩu – đó là lúc con 3 tuổi nhưng không thấy con tiến bộ thậm chí còn tệ hơn ở nhà) cho đến khi vào học lớp 1 thì mình chỉ cho con theo một phần chương trình của  Abeka còn lại vẫn cho con đến trường giao lưu với thầy cô và bạn bè. Cháu thứ ba cũng homeschool từ 4 tuổi và có các bạn đến nhà học với con thường xuyên.

Nghe-tieng-Anh

 

Đây là phương pháp homeschool từ sớm mà mình áp dụng cho các con thay vì gửi con đến các trường mầm non giáo dục sớm. Mình nghĩ giai đoạn 0-6 tuổi là lúc các con học bằng trực quan: quan sát và bắt chước là chính nên cần người làm gương thì cha mẹ là lí tưởng nhất rồi. Nếu có thể tạo cho con nhóm bạn vui chơi và giao lưu, hoạt động cộng đồng thường xuyên thì cha mẹ có điều kiện homeschool từ sớm cho con là tốt nhât.  Các bé nhà mình lúc trước 6 tuổi được chơi tự do rất nhiều, thậm chí đồ chơi toàn do các con tự chế từ những thứ nhặt trong cuộc sống và thiên nhiên. Mình mua đồ chơi (mà các cửa hàng thường gọi là đồ chơi trí tuệ hay giáo cụ) con chỉ chơi một tí rồi chán ngay nhưng những thứ đồng nát thì con lại rất thích tự mình loay hoay tạo thành đồ chơi mới. Mình để ý thấy con học tốt nhất khi được chơi tự do và khám phá thế giới theo cách của mình.

Homeschool-tu-som

 

Mình tận dụng tất cả những gì tự nhiên nhất trong cuộc sống hằng ngày để tương tác với các con. Nghịch nước ngoài bãi biển thoải mái luôn, các con cứ ra biển là mày mò ốc sò và xây lâu đài bằng cát, sỏi…Gần biển Trà Cổ quê mình có một bãi cỏ rất nhiều châu chấu, con tự bắt, quan sát và thả ra.

homeschool ở Việt Nam

Bãi Biển Trà Cổ – Móng Cái, Quảng Ninh 

Bai-bien-Tra-Co

Ngoài ra các con tham gia vặt rau, nấu ăn, phơi quần áo – gấp quần áo và dọn dẹp nhà cửa. Nói chung, việc nhà là bài học của các con hàng ngày. Còn đây là vườn rau nhà bà ngoại, các con thường xuyên đến giúp bà chăm sóc và thu hoạch rau mang về nhà ăn.

Cham-soc-cay

Khi con gần gũi thiên nhiên, con sẽ đặt rất nhiều câu hỏi về thế giới và cuộc sống. Bởi vì tò mò ham hiểu biết,  con sẽ suy nghĩ đưa ra giả thiết và muốn kiểm chứng giả thiết cho nên cha mẹ nên đặt ra các câu hỏi là cách để giúp trẻ phát triển óc quan sát, sự tò mò, ham hiểu biết và là tiền đề cho sự phát triển trí tuệ về sau. Sau khi đã làm chủ kỹ năng đặt câu hỏi, trẻ sẽ tiếp tục phát triển các kỹ năng tư duy logic, phán đoán, đặt giả thiết, kiểm tra giả thiết, suy luận và rút ra kết luận. Đây là các kỹ năng tư duy cơ bản nhằm giúp các con không chỉ tư duy tốt hơn trong học tập mà còn góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của bản thân trẻ về sau.

Mình xin kể lại câu chuyện của Thiên Hà lúc 5 tuôi: Hôm ấy nhà bà nội có nhiều lá mồng tơi bị lỗ màu tím.

Con hỏi mẹ: ” Mẹ ơi sao lá này bị làm sao mà nhiều lỗ máu tím thế ạ?” Mẹ trả lời: “Theo con nghĩ thì tại sao nó không giống những chiếc lá nguyên vẹn bên kia?” Con lập tức liên tưởng đến cái chân của con hôm trước bị kẹp cửa tím bầm nơi đầu ngón chân cái và vội nói:”Mẹ ơi, cái lá mồng tơi này cũng giống chân của con. Nó bị tổn thương mẹ ạ!” “Giống hôm trước cô Trang và con biết phân biệt cây thật và cây giả: Cây thật thì khi bị tổn thương nó chảy nhựa ra còn cây giả thì không có tí nhựa nào. Vậy thì nhựa của lá mồng tơi này bị tổn thương giống ngón chân của con nên thành màu tím mẹ ạ.”

 

gan-gui-thien-nhien

Khoa Học Về  Homeschool Sớm ( Giáo dục sớm trong gia đình )

Theo bác sĩ Serge Tisseron, não của trẻ, trước 3 tuổi  còn nhiều vùng chưa được tiếp nối với nhau bởi các dây liên hoàn (synapses). Trẻ cần những sinh hoạt giúp chúng liên kết các vùng thuộc não điều khiển năm giác quan để cấu kết các vùng của não bộ – thí dụ như khi chúng cầm lấy một vật nào đó, đưa lên miệng ngậm, ném vật ấy xuống đất, nghe tiếng động rồi chạy theo nhặt vật ấy : chỉ thế thôi nhưng huy động được cả toàn bộ não và tay chân.

Di-choi-ngoai-bai-bien

 

Thế nên bản thân mình không áp dụng Flash card để dạy con đọc sớm mà cho con tự chơi rất nhiều. Chăn, gối và những thứ gì trong nhà được bố mẹ cho phép, các con đều tự xây lều trại hoặc làm cửa hàng rồi tự nghĩ ra các trò chơi với nhau suốt mấy tiếng không chán. Trong lúc chơi như vậy, mình để ý các cháu đóng vai theo những tình huống đã gặp ngoài cuộc sống hoặc đóng vai theo truyện con đã được nghe bằng tiếng Anh. Các con tự thực hành nói tiếng Anh với nhau mà mình không cần dạy, cứ tạo môi trường cho các con được chủ động giao tiếp là cách học ngôn ngữ tốt nhất. Con sẽ nói một cách tự nhiên thứ ngôn ngữ mà con đã được nghe từ nhỏ, nó đã đi vào tiềm thức từ lúc nào mà mình không để ý.

Đây là cảnh vịnh Hạ Long được chụp trong một chuyến đi du lịch của gia đình mình, các con đã được ngắm nhìn thiên nhiên tuyệt đẹp và trực tiếp thấy những con cá bơi lội dưới biển- món mà mẹ vẫn thường nấu cho các con ăn hàng ngày. Những trải nghiệm đáng quý này đã làm cho các con thêm yêu thiên nhiên, cuộc sống và con người.

Trai-nghiem-thien-nhien

Vịnh Hạ Long Quảng Ninh

Kham-pha-thien-nhien

Homeschool Từ Sớm Là Phám Phá Cuộc Sống Xung Quanh

Ngoài việc cho con khám phá thiên nhiên và trải nghiệm thật nhiều trong cuộc sống cùng cha mẹ, mình cũng cho con xem những bản nhạc nổi tiếng thế giới và cảm thụ nghệ thuật qua những vở kịch, vẽ tranh và làm quen với một số nhạc cụ như Piano, Guita khi đã đủ tập trung và có ý thức học. Bé thứ hai nhà mình bắt đầu học Piano khi 5 tuổi nhưng cũng chỉ cảm thụ là chính, đến 6 tuổi mới bắt đầu luyện tập bài bản. Trước 6 tuổi mình không ép con ngồi viết chữ, làm toán, vẽ tranh, tập đàn kiểu kĩ thuật…con có thể làm điều đó nếu con thích, nhưng mình rèn con về ý thức thực hiện luật do cha mẹ làm gương là chính.  Nếu hệ thần kinh chưa sẵn sàng mà bạn lại áp đặt con phải ngồi thực hiện những việc dạng như thúc ép nhiều sẽ làm  hiệu quả học tập thấp kém và mất hết hứng thú.

Trong thời gian homeschool từ sớm , mình thường xuyên cho con đi giao lưu với các nhóm bạn có cùng sở thích như học tiếng Anh và nghệ thuật. Đây là buổi giao lưu của gia đình mình với các bạn trường Concordia Hanoi.

Cam-thu-nghe-thuat

 

Điều quan trọng nhất khi con còn nhỏ là cha mẹ ở bên con nhiều nhất có thể. Sự yêu thương, lòng nhân hậu và sự ân cần thực sự là động lực làm biến đổi cuộc đời. Đừng quên cho bộ não của con bạn nghỉ ngơi vì nghỉ ngơi chính là khoảnh khắc tuyệt vời để giúp con bạn rèn luyện sự điềm tĩnh, trí tưởng tượng, sự sáng tạo và giảm bớt căng thẳng.

@Phạm Thiên Hương

Homeschooling in Vietnam

 

 

 

About Keziah Huong

{ 0 comments… add one now }

Leave a Comment

Previous post:

Next post: