tieng anh tre em

Tiếng Anh Trẻ Em Theo Phương Pháp Homeschool Của Mỹ

by Keziah Huong · 4 comments

Dù học tiếng Anh trẻ em hay tiếng Anh người lớn, theo mình đều cần có một lộ trình phù hợp với mục tiêu và phải có chiến lược để vượt qua lộ trình đó mặc dù không đơn giản để rút ngắn thời gian lang thang.

Kinh Nghiệm Tăng Vốn Từ Tiếng Anh Trẻ Em 3-6 Tuổi

Trước mắt, để con học được các sách homeschool của Mỹ, việc đẩy mạnh nghe nói là việc cần làm đầu tiên.  Tiếp đến là đọc hiểu! Vậy nếu con không có vốn từ thì giao tiếp làm sao?

Chìa khóa đầu tiên là “nghe”. Vậy nếu con không chịu nghe thì sao? Có mẹ hỏi mình làm thế nào để con hứng thú nghe? Vì có bạn cứ nghe một chút là chán!

Nếu có điều kiện  tiếp xúc trực tiếp với người nói TA là first language thì tốt nhất, nhưng cũng có thể cho con nghe thêm qua audio kết hợp với sách và tương tác với mẹ trong quá trình nghe.

vui chơi

Khi lên 3 tuổi con nói tiếng Việt chuẩn rồi thì sang giai đoạn tăng thêm một ngôn ngữ, từ 3-6 tuổi mình bắt đầu tạo môi trường tiếng Anh để con được nói ra những gì đã tích lũy khi nghe.  Nhà mình có hai chị em gái gần tuổi nhau nên rất hay chơi trò đóng vai. Các con thậm chí tự tạo ra ngữ cảnh hấp dẫn chính mình vào các trò tưởng tượng nên việc tiếp thu ngôn ngữ luôn diễn ra trong tinh thần hứng thú và tự nhiên. Các hoạt động tương tác này càng khai phóng được trí tưởng tượng, tinh thần khám phá và sáng tạo của các con càng tốt. Các con thường có sự liên tưởng giữa cảnh thiên nhiên với những truyện đã gặp và thường kể lại, đây là truyện con nghe cùng mẹ trong Audio và sách kèm theo file:

 

Mình không hề ép nếu con không muốn nghe và nếu muốn kéo sự chú ý của con vào truyện nào đó thì mình thường cho con quan sát thực tế để có hứng thú trước vì các giác quan tạo cảm xúc rồi con sẽ hành động. Hoặc đưa ra vấn đề mà con thắc mắc rồi tìm câu trả lời bằng cách search tài liệu phù hợp. Một khi các con đã có tư duy và kiến thức nền về sự vật hiện tượng nào đó rồi thì con bắt rất nhanh khi gặp lại nó trong truyện tiếng Anh. Tầm tuổi này, các con rất thích động vật và thiên nhiên, Thiên Ý thích chú lợn Peppa Pig vì nó ngộ nghĩnh và có nhiều chi tiết giống với kinh nghiệm của con bên ngoài nên khi cho xem là con thích luôn. Sau này con lại thích xem Ben and Holy là do con rất thích thế giới thần tiên. Còn Thiên Hà lại áp dụng cách khác: Mặc dù con cũng thích công chúa nhưng không đến nỗi mê mệt như Thiên Ý mà Thiên Hà thích khám phá, muốn tìm hiểu nguyên nhân của sự việc nên những video khoa học thường được con quan tâm hơn. Ví dụ: Một hôm con hỏi mẹ cách nào tạo ra lửa, mình thấy con đang rất quan tâm, thế là search luôn video liên quan cho con xem. Xem xong, con tự lấy dụng cụ thử làm và rất mong ước cả gia đình mình sẽ có chuyên đi vào rừng như trong video để tự tạo lửa và tự nấu ăn trong rừng. Bắt được mong muốn này của con, mình dùng chúng làm phần thưởng. Và đến giờ con vẫn chưa có chuyến đi rừng nào, con vẫn đang nuôi hi vọng đạt được điều đó và nó là động lực cho con làm việc chăm chỉ và học tập hăng say hơn. Cả nhà chúng ta cùng cố gắng để đến được ngày đó.

tiếng Anh trẻ em qua Núi rừng

Khi con đã có sự yêu thích với các tài liệu học tiếng Anh chuẩn rồi, để con nhớ được nhiều từ trong ngữ cảnh, mình cứ cho con nghe và nghe thật nhiều rồi tạo môi trường cho con nhắc lại và nói vào hoàn cảnh thường gặp trong cuộc sống, con sẽ nhớ từ một cách tự nhiên. Vì có quá nhiều truyện hay để lựa chọn cho con nghe nên mình chọn những câu truyện có ý nghĩa về nhân cách hoặc truyện khoa học theo sở thích của con. Cũng có thể cho các con tự tưởng tưởng và nói tiếng Anh với nhau trong những lúc chơi tự do như thế này:

(Các con đi trải nghiệm Tây Bắc và ở nhà sàn nhưng lại tưởng tưởng về cảnh biển ở quê nhà mình)

Các bạn có nhận ra nhạc của bài hát nào mà các bé nhấn nhá ở đoạn cuối ko?

Một trong những lí do mình chọn tiếng Anh cho con tiếp xúc từ sớm là vì kiến thức từ sách tiếng Anh, từ các phương tiện media có nói tiếng Anh là nguồn tài nguyên phong phú vô cùng và rất phù hợp với lứa tuổi của các con, trong khi những thứ này khó kiếm với tài liệu bằng tiếng Việt mà kể cả  khi đã trưởng thành và mình đã có vốn tiếng Anh đủ tốt đê tiếp cận với nguồn tri thức đó thì lại thấy giá như lúc còn nhỏ mình được biết thì tốt biết mấy.

Tieng-Anh-Tre-Em

 

Đây không còn là vấn đề của việc học tiếng Anh trẻ em theo giáo trình nữa mà nhiệm vụ của cha mẹ là tạo ra sự tò mò để con muốn khám phá. Cha mẹ cứ bấm đúng huyệt cảm xúc tích cực của con là học gì cũng thích. Ví dụ: Muốn thu hút con vào những chủ đề cần học, mình đã lên một chiến lược tiếp cận nhưng hết sức tự nhiên để con không biết “âm mưu” của mình. Có lúc mình tự nghĩ ra truyện cho con nghe để khơi gợi cho con thích thú về chủ đề sắp học và tưởng tượng xem nó có như điều mẹ đã kể không. Trong Kinh Thánh cũng có vô số truyện hay và có những nhân vật thời cổ cách đây hàng ngàn năm. Con đã được nghe nhiều về dân Do Thái thời kì làm nô lệ cho xứ Ai Cập và rất tò mò muốn biết nhiều hơn về các đời Pharaon mà Kinh Thánh không nói hết. Thế là khi học đến các bài địa lý hay lịch sử liên quan đến hai dân tộc này, con sẽ có một sự chú ý đặc biệt. Con cũng rất thích những bài nói về xác ướp trong Razkids + Reading A&Z. Sau này con được nghe bài hát trong phim “ Hoàng tử Ai Cập”, con đã nghe một cách vô cùng say sưa. Nói chung là con cảm thấy được thu hút rất nhiều vào những chủ đề mà mẹ gợi ý và làm con khao khát muốn biết.

Đối với những bạn chưa được rèn ý thức trước 3 tuổi thì trong giai đoạn 3-6 tuổi, cha mẹ phải dùng “chất kích thích” nhiều hơn là quy chế thưởng phạt và có thể áp dụng đạt mục tiêu trong ngắn hạn. Nhưng quy chế thưởng phạt sẽ trở nên nguy hiểm nếu chúng ta không cho trẻ có cơ hội thực hành sự tự giác song song để trẻ dần nhận ra việc học là cần thiết, là yêu thích chứ không phải vì được thưởng. Cái này cha mẹ không ra luật chặt chẽ rất dễ làm trẻ phụ thuộc vào phần thưởng và khi có phần thưởng mới làm việc và học tập. Làm cho trẻ mong đợi được thưởng cũng là cách để giúp con hoàn thành bài vở và công việc nhà nhưng luôn phải giải thích cho con hiểu để con không vì động cơ sai lầm mà học tập. Về qui chế thưởng phạt, mình có tham khảo cách dạy con của một số chuyên gia trong lĩnh vựa quản trị ở Singapore và thấy rằng cái quan trọng nhất vẫn là làm cho đứa trẻ hiểu được vision chung của trường lớp (hoặc gia đình) và cùng xây dựng, cùng chia sẻ quyền lợi.

homeschooling

Một nguyên tắc mình áp dụng để con tự học là : Luôn đưa con vào cam kết, bản thân con là người giữ lời vì trước đó con đã học bài học về việc “trung tín dù việc nhỏ nhất” nên con sẽ thực hiện cam kết, trong thời gian dài con cũng sẽ mệt mỏi nên mình luôn khích lệ và nhắc đến “ước mơ” để con có thêm sức lực phấn đấu. (Các bé nhà mình có ước mơ và mục tiêu rất rõ ràng cho cuộc đời nên đây là động lực để chạy dài hơi cho cả gia đình). Mình không quá ép con trong ngắn hạn phải học cái này cái kia và chăm chăm vào kết quả ngay nên không phải lúc nào con cũng có kết quả học tập như kì vọng. Mình sợ ép con quá đà sẽ vượt ngưỡng và con sẽ phản kháng. Khi dạy Thiên Ý về bài học “không xâm phạm đến đồ dùng của người khác” và con không bao giờ dùng đồ của ai mà không xin phép thì điều tiếp theo con cần học về sự chia sẻ cho bạn là rất khó. Nên mình đã phải đưa ra từng level để giúp con biết chia sẻ một cách tự nguyện. (Vụ học cách chia sẻ mình sẽ thảo luận vào một bài khác).

Nếu cha mẹ đã dùng nhiều “chiêu” và con đã tích lũy rất nhiều nhưng con vẫn không chịu nói ra thì sao? Thiên Hà nhà mình lúc đầu tham gia nhóm không chịu nói hoặc nói rất nhỏ đến nỗi thầy người Mỹ phải ghé sát vào tai mới nghe thấy. Nhưng sau 3 tháng con bắt đầu bật lên và nói to hơn chút, con đang tự tin dần lên. Còn bạn Bống đang học homeschool với Thiên Ý thì luôn thể hiện không đúng với khả năng của con, hầu như con không bộc lộ gì khi tham gia nhóm mặc dù con biết rất nhiều. Vậy tôi đã bố trí giáo viên ra sao và mẹ hỗ trợ ở nhà như nào để con nói ra được trước đám đông? (Điều này hết sức bình thường với bé lớn nhưng bé thứ hai lại rất nội tâm nên cần giúp đỡ.)

 

Tieng-Anh-Tre-Em-Phonics

Học Tiếng Anh Trẻ Em Là Gây Dựng Sự Tự Tin

Một trong những điều học được từ ALBERT EINSTEIN là “Hãy mắc lỗi”
“ Một người không bao giờ mắc lỗi sẽ không cố tìm tòi điều mới lạ.”
Đừng bao giờ sợ bị mắc lỗi. Một sai lầm không phải là thất bại. Sai lầm sẽ giúp ta làm tốt hơn, thông minh hơn và nhanh nhạy hơn nếu như ta biết nhận lấy sai lầm một cách đúng đắn. Tôi đã từng nói rồi, và tôi sẽ nói lại lần nữa, nếu ta muốn thành công, hãy nhân gấp ba những sai lầm ta mắc phải.”

Mình và thầy cô giáo trong nhóm ra sức khen các con mỗi khi con nói ra một điều gì đã được nghe dù đúng hay sai. Mình không bao giờ sửa lỗi khi con đang nói. Nếu làm vậy, lần sau con sẽ sợ sai và không dám nói. Mỗi khi thấy con nói chưa đúng. Mình sẽ cho con nghe lại nhiều lần hơn những video giọng chuẩn. Mình thấy con tự điều chỉnh thành đúng một cách tự nhiên. Không bao giờ làm con mất mặt khi con nói sai điều gì đó. Mà mình gọi riêng con ra để giải thích ở nơi bí mật. Sau  này con đã chịu đủ áp lực rồi thì level tiếp theo sẽ là dù ai nói gì mình cũng sẽ không để nó ảnh hưởng đến đời sống của mình. Bởi môi trường xung quanh chúng ta luôn tồn tại những điều tiêu cực và mình phải thắng hơn hoàn cảnh. ( Thói quen sống chủ động của Stephen R. Covey).

Sau khi đã có một vốn từ nhất định do tiếp xúc nhiều với các truyện và sách tiếng Anh Trẻ em, tiếp xúc với người nói tiếng Anh chuẩn và có trình độ, đến lúc con dùng “vốn” đã tích lũy để tự kể lại chuyện của riêng mình. Đối với bé 6 tuổi nhà mình, mục tiêu khi vào lớp 1 chỉ cần con chịu đứng trước nhóm học speaking và trình bày ý tưởng của mình một cách tự nhiên là mẹ vui rồi.

Ngoài việc học nghe nói và tạo môi trường cho con giao tiếp, mình cho học Phonics lúc 5 – 6 tuổi. Lúc đầu chưa có Abeka thì mình cho con học bộ này: học tiếng anh phonics

Có rất nhiều chương trình phonics nhưng mình thấy Phonics của Abeka rất chi tiết  và dễ hiểu, mình mua từ trang Homeschool của Mỹ.

Abeka-grammar-Creative Writting-Reading-Comprehension

Học Tiếng Anh Trẻ Em Với Chương Trình Phonics

Học phonics là một chương trình nên áp dụng ở tiếng Anh trẻ em để biết những nguyên tắc đánh vần, cách phát âm nguyên âm, phụ âm, âm cứng, âm mềm, âm câm, âm gió, âm dài, âm ngắn, nói đúng ngữ điệu câu, đọc sight word …

Ngoài ra, mình cho con nghe thêm Alphabet book ở trên Reading A-Z:

Tieng Anh Tre Em Phonics

 

 

Level 1 Biết tên 26 chữ cái và âm thanh của chữ cái và  áp dụng âm thanh đó để ghép vào từ.

Sound-Symbol-Books

Level 2: Nguyên âm ngắn và ghép vào thành từ.

Level 3: Nguyên âm dài

Level 4: Cụm phụ âm

Level 5: Phối hợp các chữ cái

Mỗi cấp độ đều có các sách đọc kèm để con tăng khả năng đọc. Con hiểu quy luật ghép vần để tạo ra âm. Học hết phần Phonics của Grade 1 trong chương trình homeschool  là con có thể đọc tiếng Anh với ngữ điệu chuẩn và hiểu nguyên tắc ghép vần nên nhớ cách viết dễ hơn.

Tiếng Anh trẻ em Abeka-books

Trên đây là một trong những cách mà mình áp dụng đối với việc học tiếng Anh trẻ em ở nhà. Trả bài cho mẹ @Phương Thảo đã hỏi, cũng là câu hỏi của nhiều bạn khác nên mình viết bài này để cho bạn nào thấy phù hợp thì áp dụng cho con. Cũng có rất nhiều mẹ áp dụng theo lộ trình học tiếng Anh cùng con của mình và thấy có kết quả bước đầu rất tích cực. Tuy nhiên cũng có những mẹ gặp khó khăn và cần nghiên cứu kĩ hơn phương pháp này, vậy mẹ nào có nhu cầu thì điền form dưới đây để tham gia khóa Coaching ” Học tiếng Anh cùng con theo phương pháp homeschool của Mỹ”. Thanks!

 

 

@Keziah Hương.

 

About Keziah Huong

{ 3 comments… read them below or add one }

Hong An December 16, 2015 at 12:41 pm

Bài viết này thật sự cụ thể và rất ích lợi cho gia đình em! Cám ơn chị đã chia sẻ ạ! Em cũng có một bé 8 tuổi, không theo học AV từ nhỏ, chỉ học ở trường và xem tivi tiếng Anh ở nhà. Bé nghe hiểu khá tốt, nhưng nói không được tốt và cách phát âm cũng chưa đúng, chưa hay, bé cũng không viết được từ …có lẽ vì chỉ xem Tivi mà không đọc sách English nên không quen mặt chữ.

Bé đầu nhà chị có gặp phải tình trạng này không ạ? Chị đã giúp bé khắc phục thế nào, có thể chia sẻ giúp em với! ^_^

Reply

Keziah Hương December 17, 2015 at 10:59 pm

Dear Hong An,

Bé chưa viết được là do em chưa cho bé học đủ 4 kĩ năng: Nghe + nói + đọc + viết sau 6 tuổi. Em vào group này cùng trao đổi về phương pháp hướng dẫn con học TA ở nhà hiệu quả nhé:

https://www.facebook.com/groups/401099526749876/?fref=nf

Reply

Lê Thị Hương June 3, 2017 at 3:00 pm

Cảm ơn những chia sẻ bổ ích của chị. Chị ơi e có con 6 tuổi bây giờ mới học tiếng Anh, làm thế nào để bé yêu thích việc học Tiếng Anh hả chị?

Reply

Leave a Comment

{ 1 trackback }

Previous post:

Next post: